Justinius Lawford en zijn dagboek

January 7, 1923

1. Mister Mephisto

Vandaag hebben we twéé klanten tegelijk op ons kantoor gehad. Dat is bijna een evenaring van ons record vijf maanden geleden, toen we er drie hadden. Eerlijkheidshalve moet ik daaraan toevoegen dat de eerste het wel zo probeerde te draaien alsof wíj klanten bij hém zouden worden. Dat ging ongeveer als volgt.

Het was al een flink stuk in de namiddag toen een grote man in een donker pak binnenkwam. Hij stelde zich voor door zijn kaartje te tonen. Daarom stond Mister Mephisto - Mentalist and Clearvoyant. Het was me niet duidelijk waarom een helderziende ooit privé-detectives zouden nodig hebben, maar we verveelden ons stierlijk dus ik vroeg toch maar wat we voor hem konden betekenen. Hij antwoordde dat hij iets voor óns kon betekenen. Hij werkte in het Blue Mask Theatre op Picadillly Square als illusionist en had een visioen gehad dat volgens hem over ons ging.
In dat visioen was de stad helemaal in duisternis gehuld, op een klein lichtpuntje hier en daar na. Over het gebouw waar ons kantoor in gevestigd is, zweefde een dreigdende gedaante: een oudere, gezette man met een Arabisch uiterlijk. Toen de man begon te lachen, ging de hele stad in vlammen op.
Dat was het hele 'visioen' en Mister Mephistoles beweerde dat iemand ons kwaad berokkende. Hij nodigde ons uit om eens langs te komen bij hem in het theater en vertrok weer. Lenny keek het na in The Times en het Blue Mask Theatre gaf inderdaad elke avond spetterende voorstellingen met de ongelooflijke Mister Mephistoles, meer bepaald om 08.00 pm.
Het was duidelijk een charlatan die op geld uit was of op een originele manier publiek lokte, maar zoals ik zei verveelden we ons stierlijk, dus misschien waren we er wel heen gegaan.

2. Wilford Hobsen

Voorwaardelijke wijs, want vlak voor sluitingstijd viel er nog net een andere klant binnen. Een echte, deze keer. Hij kwam nogal zenuwachtig over en excuseerde zich voor het late uur. We stelden hem gerust, want hij was een klant. Toen stelde hij zich voor als Wilford Hobsen. Hij beweerde gestuurd te zijn door de Challenger Trust, een soort intellectuele maar vooral dure club voor iedereen die duur kan betalen en daarmee een intellectueel cachet wil kopen. De Challenger Trust organiseerde regelmatig grote banketten waarop dan lezingen werden gegeven. Op hun laatste banket (d.d. 5 januari) was professor Julius Smith de spreker geweest. Smith was een bekend taalkundige en scepticus die, volgens Hobsen, al veel bedriegers had ontmaskerd. Maar gisterenavond was professor Smith verdwenen. Hij was verbonden aan het Instituur voor Parapsychologisch Onderzoek en daar waren ze ongerust geworden over zijn verdwijning, vooral omdat zijn heus de vorige nacht in vlammen was opgegaan. Het IPO had aan de Trust gevraagd om fondsen om een privé-onderzoek te financieren en daarom stond Hobsen dus in ons kantoor.
Verder kon de arme man ons niet zo gek veel vertellen. We besloten ons licht eens op te steken bij het IPO, waar ze hopelijk meer konden vertellen.

Toen Hobsen - na het overeenkomen van het tarief - weer vertrokken was, sloegen we The Times er opnieuw op na. Julius Smith zijn huis was inderdaad in vlammen opgegaan en daarna was hij verdwenen. Volgens de politie was de brand aangestoken. Sommige getuigen beweerde dat ze een man, de butler Beddows, had zien weglopen.
Er stond nog een ander leuk artikeltje in ook, dat kopte dat één man drie keer stierf. In een kamer van het Chelsea Hotel waren drie lijken gevonden, alledrie door het hart gestoken. Het grappige was dat ze alledrie Mehemd Makriath heetten, althans volgens de papieren die op hun lichaam werden gevonden. En om het helemaal mooi te maken: ze lagen op een kamer die geboekt was op naam van de antiquair Mehmed Makriath, maar volgens getuigen was de échte Mehmed Makriath er niet bij. Het leek me een zaak voor een detectiveroman, maar het was een zaak voor Scotland Yard. Ik ben benieuwd hoe dat opgelost zal worden.

3. Het Instituut voor Parapsychologisch Onderzoek

De Trust betaalde onkosten bovenop ons loon, dus we namen de taxi naar het IPO. dat was nog nét open. We vroegen naar de directeur. De receptioniste was nog onwillig, maar toen ze belde en onze namen liet vallen, mochten we meteen door naar directeur Edward Gibbon.
Gibbon was een al wat oudere man, kalend en grijzend. Hij zag er nogal streng en stijf uit. Zijn kantoor was klassiek ingericht, met uizonderingen van een paar vreemde bokalen waarin ietsen om formol stonden een wolf als jachttroffee aan de muur.
Gibbon vertelde dat Smith net terug was van een reis naar Walachije. Daar zou hij vijanden gemaakt hebben, omdat het nationalisme er nogal opspeelt. Smith erkende blijkbaar niet elk nationalistisch dialectje daar als een aparte taal en dat had hem nogal wat problemen opgeleverd. Hij zou het gehad hebben over "polemieken" en een "haatcampagne". Toch bereidde hij een nieuwe reis voor waarop ook Gibbon zou meegaan. Gibbon vermoedde dat Smith in Londen problemen had gekregen en daarom was ondergedoken. Ik vermoedde dat als iemand onderdook hij daar goede redenen voor had en als je met hem inzat, je hem dan ook ondergedoken liet. Maar ik kon mijn rekeningen alleen maar betalen als hij de zijne betaalde dus ik zweeg.
Smith werd of wordt - laat ons er van uitgaan dat hij nog leeft - wel eens 'de walrus' genoemd, vertelde Gibbon. Hij is nogal corpulent en heeft enorme bakkebaarden en een dite krulsnor. Hij zou een vriendelijk en fijnbesnaard mens zijn, met een opmerkelijke bulderlach. Altijd piekfijn in het pak, en geurend naar Machorka, een soort slavisch tabak. Familie of vrienden in Londen: nihil. Collega's: het IPO en de universiteit. Maar die waren dus op zoek naar hem. En wij vanaf nu ook.
We bedankten Gibbon en vertrokken. Een poging tot stratgisch verdwalen mislukte helaas.

4. Greenwich Lane, Picadilly Square en The Horse's Head

We namen een kijkje aan het afgebrand huis van Smith op Greenwich Lane. Het was inderdaad volledig afgefikt. Veel meer dan zwartgeblakerde buitenmuren stond er niet meer overeind. Er liepen nog wat agenten rond en de brandweer bluste nog wat na. Eén van de brandweerlui bevestigde dat de brand wellicht aangestoken was. Veel meer had hij niet te vertellen en maar goed ook, want een agent stuurde ons wandelen.
We stapten opnieuw in een taxi maar we waren nog geen 2 minuten onderweg, of een brandweerwagen raasde ons voorbij. Een detective moet het hebben van zijn instinct, dus we volgden de brandweer. Die reed naar Picadilly Square waar, je raadt het nooit, Blue Mask Theatre als een fakkel stond te branden. We mochten natuurlijk niet door, maar het was van ver wel duidelijk dat het financieel verstandig geweest was nog geen kaartjes te kopen voor Mister Mephistoles.

Lenny besloot dat het tijd was om Peter Little lastig te vallen. Pete was een ex-collega van hem die niet zover uit de buurt zijn stamcafé had, The Horse's Head. Pete zat er inderdaad en wou best een babbeltje slaan. We dachten geluk te hebben, want hij zat zelf op de zaak Smith, maar blijkbaar maakte de politie er geen prioriteit van en bovendien ontaardde het gesprek nogal snel in dronkenmansgebral. Lenny en Pete haalden herinneringen op en tussendoor visten we wat achter de zaak. Ik som Pete's belangrijkste ideeën even op en laat de kostelijke anekdotes achterwege.

1. Smith zat vaak in het buitenland en dan haal je je nu eenmaal problemen met buitenlanders op de hals.
   
2. In Londen wonen alleen Londenaars en daar heb je dus geen last meer van die buitenlanders
   
3. Bij dit soort zaken gaat het altijd om geld of vrouwen, en vaak om allebei. Maar gezien Smith zijn reputatie gokte Pete op antipathieke schuldeisers. Uiteindelijk zei hij toch één zinnig ding, namelijk
   
4. De getuigen waren weinig betrouwbaar, maar het was toch redelijk zeker dat het niet Smith zelf was die ze hadden zien weglopen.

Alcohol laat menselijk makkelijker spreken, maar agenten moeilijker denken. Misschien hadden we hem niet zo voortdurend moeten trakteren. Ik was zelf ook niet meer honderd procent helder en kroop maar onder wol. Het was genoeg geweest voor één dag. Hoe langer een zaak liep, hoe meer je er aan verdiende, uiteindelijk.

January 8, 1923

1. Kantoorwerk

Het is bepaald een vruchtbare dag geweest! Het was ook bijzonder druk. Ik had gedacht er een rustig dagje kantoorstudie van te maken, met wat opzoekingswerk rond Walachije en het doornemen van de kranten. Lenny had The Times en The Sun gekocht. The Sun bewaarde ik voor als ik toe was aan wat ontspanning. The Times deed verslag over de brand in het Blue Mask Theatre. Er zouden minstens twintig doden gevallen zijn. Er was een lijst met een tiental geïdentificeerde slachtoffers, maar Mephisto was er niet bij. Die was spoorloos. Hij was niet komen opdagen voor zijn eigen voorstelling. Vlak voor de voorstelling had moeten beginnen was er probleem met de gasverlichting geweest en zo was de brand ontstaan.
Het wás natuurlijk toeval, maar niemand kan het me kwalijk nemen dat ik toch een wenkbrauw optrek als er op drie dagen twee huizen afbranden, waarna er telkens een personen ‘verdwenen’ lijkt te zijn.

Ik nam de de encyclopedie erbij. Walachije ligt in het zuiden van Roemenië. Voor de Grote Oorlog was het al een deel van Roemenië geweest. Voor zover ik wist was heel dat stuk Europa inderdaad nog steeds één grote verhit gebied vol nationalistische heethoofden, maar Walachije zelf heeft de hoofdstad Boekarest, dus zoveel reden tot klagen zullen ze wel niet hebben. Ik ben er al een tijdje uit natuurlijk en die dingen ontwikkelen zich daar altijd snel en vreemd. Ik was ijverig aan het lezen toen de telefoon ging.

2. Het bureau van Smith

Het was Gibbon. Hij dacht iets belangrijk te hebben gevonden in het bureau van Smith. Het spreekt voor zich dat we er meteen heen gingen. Zó interessant is de Britannica nu ook weer niet.
Gibson had zitten rondsnuffelen en in een doos waar Smith blijkbaar zijn belangrijkste zaken bewaarde, zoals sleutels en geld, had hij een ticketje gevonden. “Saint Pancras 382” stond er op. Volgens Lenny was het het bonnetje voor een bagagekluis. We besloten eerst het kantoor verder te doorzoeken. Het stond er tjokvol vol dikke naslagwerken, hoofdzakelijk over taalkunde en occulte onderwerpen. Er stond niets over Walachije. Die boeken en notities lagen waarschijnlijk in zijn huis en waren dus tot as herleid. Veel interessants was er eigenlijk niet, maar wel zijn speech die hij voor de Trust had gegeven.
De speech was opgedeeld in drie delen: eerste schepte hij op over de bedriegers die hij ontmaskerd had en vervolgens ging hij in op de zaken die hij niet had kunnen ontmaskeren. Het ging over een Bretoens sppokship, een vrouwelijk spook in Noorwegen een een taxi in Londen zelf. In het derde deel ging hij in op de gemeenschappelijke aard van die zaken. Ze waren allemaal etherisch en leken allemaal in een andere tijd te bewegen. Ze waren ook allemaal plots verdwenen: nooit gestorven of vernietigd maar altijd verdwenen. Het was dus wel toepasselijk dat ook Smith nu verdwenen was.
Ook over Mister Mephisto vonden we enkele notities. Blijkbaar had Mephisto in het verleden een aantal keer de sterfdatum van beroemdheden voorspeld. Hij zat er af en toe pal op, net iets te vaak om nog toeval te zijn. Maar er waren ook genoeg missers om hem door sceptici te laten afdoen als een oplichter. Smith had hem in elk geval zelf nog niet ontmaskerd.

3. De koffer bemachtigen

Toen we uitgezocht waren, reden we naar Saint Pancras. Het was belachelijk eenvoudig: ik gaf het ticketje af bij het bagagedepot, betaalde 5,00 £ en kreeg een stevige, leren koffer mee. Hij was op slot, maar in het doosje op Smith’s kantoor hadden veel sleuteltjes gezeten. Wellicht konden we daarmee de koffer openen. We stapten weer in de taxi, maar toen realiseerden we ons plots dat áls Smith ontvoerd was en áls zijn ontvoerders de koffer wilden bemachtigen, ze ons wellicht schaduwden nu. Een blauwe wagen leek ons inderdaad heel de tijd te volgen. We lieten onze chauffeur een blokje rond rijden en speelden hem zo kwijt. Maar toen we voor het IPO parkeerden, kwam er vlak achter ons een zwarte wagen staan.
We konden geen risico’s nemen. Lenny probeerde het slot te forceren, maar hij was te zenuwachtig. Ik ook trouwens. We reden nog maar eens een blokje rond en de zwarte wagen was weg. De taxichauffeur dacht waarschijnlijk dat we paranoide waren en dat was ook zo. We betaalden en stapten haastig naar het IPO, maar een man klampte ons aan. Lenny liep snel door met de koffer terwijl ik de man de weg wees – want dat was wat hij vroeg. Achteraf bekeken had het allemaal niets te betekenen natuurlijk, maar op dat moment was de koffer ons belangrijkste aanknopingspunt. Die wilden we niet kwijt.

In de koffer zaten reisbenodigdheden – schone kleren, toiletgerief – en een toegebonden enveloppe van Simplon Orient Express. We maakten hem open en er zaten twee tickets voor Constantinopel in op naam van Smith en Beddows. De tickets waren bedoeld voor 9 januari. In ons hoofd rijpte een prachtig plan.
Als Smith en Beddows waren ondergedoken en naar Constantinopel wilden, moesten ze die tickets natuurlijk hebben. Daarvoor zouden de koffer moeten ophalen en dus eerst het ticketje. Als ze zouden merken dat het ticketje er niet was, zouden ze onraad ruiken.

4. De koffer als lokaas

We besloten de koffer opnieuw in te pakken, zonder de tickets evenwel. We reden weer naar Saint Pancras en gaven hem opnieuw aan het bagagedepot af. We kregen een nieuw ticketje, “107”. De bagagekluizen waren van 05.30 am tot 00.00 a.m., het IPO bleef open tot 08.00 pm, maar Smith had daarvan een eigen sleutel.
Volgens mij zou het als volgt gaan: na 08.00 pm zou Beddows naar het IPO gaan en het bonnetje ophalen. Dan zou hij naar het Saint Pancras moeten om de koffer op te halen en dan ging hij weer naar Smith, die ergens veilig zat te wachten. Als we Beddows konden schaduwen vanaf het Saint Pancras, vonden we Smith dus. Als Smith ontvoerd was, stonden we nog nergens, maar voorlopig klonk het als een goed plan.
We legden het nieuwe bonnetje 107 dus weer op het kantoor van Smith en gingen in het station op Beddows zitten wachten. Gibbon beschreef voor ons de butler: een lang, mager en nogal nerveus type, met achterovergekamd grijs haar en een druipsnor. Die konden we niet missen.

Rond 10.00 pm verscheen er een zwaar type aan de bagagekluizen en een Beddows-type liep het stationsbuffet binnen. Ik hield de zware kerel in de gate, Lenny hield een oogje op Beddows. Maar de man aan de bagage liet zijn ticketje vallen. De bediende wou hem helpen en toen gebeurde er iets dat ik niet goed zag. Achteraf bekeken moet de man de bediende hebben neergeslagen. Net op dat moment liep Beddows het buffet weer uit en glipte langs de balie om zijn koffertje te halen. Lenny volgde hem, maar werd subtiel tegengehouden door de stoere jongen. Toen Beddows mét koffer weer buitenkwam, volgde ik hem. Maar de man kwam achter me aan en gaf me een rake klap op mijn kaak. Ik ging tegen de grond als een zak bloem. Lenny was er intussen wel weer bij, maar Beddows stapte in een taxi. Geen kans om hem achterna te gaan, want de stoere kerel zwaaide met een pistool in zijn zak en raadde ons aan hem niet te volgen. Mijn kaak deed nog teveel pijn om iets fijnzinnig te kunnen zeggen.
Maar toen hij weer wegwandelde, waren de lichten van de taxi nog zichtbaar in de verte. Lenny sleurde me een taxi binnen en zo zetten we alsnog de achtervolging in. Die eindigde in een nogal groezelige buurt. Beddows en koffer stapten uit en liepen een grauw pension binnen. En dus wij ook. Dat wil zeggen, ik stond te twijfelen, Lenny greep mijn arm en trok me naar binnen.

5. Op visite

Buiten zagen we in een kamer op de eerste verdieping het licht aangaan. Het was niet zo moeilijk te raden welke kamer dat was, want er waren maar vier kamers in het hele gebouw. De voordeur was open, dus we liepen gewoon naar binnen en dan naar de deur van de kamer. Daarachter klonk een stem, nogal geaggiteerd.
Lenny klopte aan. Het werd stil in de kamer. Toen klonken er voetstappen en de deur werd op een kier geopend. Lenny wou haar helemaal open gooien maar Beddows bood weerstand, dus gooide ik mijn gewicht er ook tegenaan. De deur vloog open en we vielen de kamer binnen. Lenny sloot de deur meteen en blokkeerde haar door ervoor te gaan staan. Beddows liep naar een tafeltje waar hij een wapen of zo dacht uit te halen. Maar ik had die avond al klappen ontvangen en nog geen uitgedeeld. Ik dook hem achterna verkocht hem een stevige tik op zijn kaak - net zo één als ik even tevoren gekregen. Dat kalmeerde hem.
Casper & Lawford, Private Investigators was de situatie volkomen meester.

In het smoezelig kamertje lag een enorm dikke man in bed. Zijn gezicht was akelig verbrand, maar hij was beslist de walrus. Smith en Beddows waren nogal opgelucht toen we geen Turken bleken te zijn. Beddows verklaarde dat ze waren aangevallen door Turken thuis. Maar ze hadden de deur gebarricadeerd waardoor hun belagers niet binnenraakten. Daarop hadden die het huis in brand gestoken. Alle documenten en notities van de professor waren verloren gegaan en hijzelf ook bijna.

Smith legde zelf uit waarom die Turken hem moesten hebben: Smith was een bepaald artefact op het spoor gekomen, het zogenaamde Symulacrum van Sedaphkar. Dat was een soort afgodsbeeld waarop een vloek rustte. Eind achttiende eeuw was het kapot gemaakt en de stukken waren verspreid geraakt over Europa. Smith wou ze allemaal weer opsporen en dan het beeld vernietigen. Daarvoor was hij samen het het IPO een expeditie aan het voorbereiden. Hij vroeg ons zijn taak over te nemen. Hij had er 2000,00 £ veil voor, dus we zeiden niet nee.
Ik probeer hier kort samen te vatten wat Smith zei over dat Symulacrum, maar zijn relaas was niet altijd duidelijk en zijn uitspraak nog minder.

De laatste bezitter van het volledige Symulacrum was graaf Fédalique, die het verloor tijdens de Franse Revolutie van 1789. Wellicht werd het toen ook vernietigd. Er zijn vijf stukken, die over heel Europa verspreid zijn geraakt.

1. Eén stuk zou in Venetië zijn in het bezit van ene Alvize Necremancia
   
2. Eén stuk zou in Triëste zijn. Aanknooppunt daar is Johan Winckelmann van het museum.
   
3. Eén stuk is ergens in Servië. Contactpersoon: Doctor Todorovic, de curator van het museum van Belgrado.
   
4. Eén stuk is tijdens de Bulgaarse oorlog in 1875 in Sophia verzeild geraakt.
   
5. Het laatste stuk was in Parijs tot 1914 en zou zich nu in Milaan bevinden.

Als alle stukken zijn samengebracht, brengen we ze naar de Ontweken Moskeer in Constantinopel. Daar plaatsen we ze in een zekere nis en vernietigen het beeld volgens het ritueel dat beschreven staat in de Rol van Sedaphkar, die we daartegen ook bij voorkeur hebben gevonden.

Zoals ik al zei: 2000,00 £ weiger je niet. Beddows schreef een brief voor het IPO en gaf een ring van Smith mee, zodat we daar ons honorarium konden opstrijden. Voor hun veiligheid vertelden ze niet waar ze verder zouden onderduiken. Indien nodig zouden we wel via het IPO van hen horen.

Ik persoonlijk hou niet zo aan dat soort prullerige verhaaltje van vloeken maar twee dingen overtuigden me, naast de ponden, om toch met de opdracht in te stemmen.
Ten eerste was Smith zelf een scepticus. Als hij er geloof aan hechtte, moest er wel ergens iets van aan zijn. En ten tweede klonk de opdracht als een reeks buitenlands reisjes op kosten van een ander. Dat is altijd beter dan werkloosheid.

January 9, 1923

1. Verslag uitbrengen bij Gibbon

Lenny en ik waren het er nogal snel over eens dat we de opdracht aannemen. Met 2000 £ door Europa reizen vond hij ook een aantrekkelijk alternatief voor je onbetaald zitten vervelen op een duf kantoor. We vertrokken dus meteen naar het IPO, waar we na eventjes wachten in de lobby Gibbon te spreken kregen.
Gibbon was nogal sceptisch over onze uitleg dat we Smith gevonden hadden maar niet konden zeggen waar hij zat. De brief en de ring overtuigden hem tenslotte. We boden onszelf aan om de expeditie voor Smith verder te zetten, omdat hij het ons had gevraagd. Gibbon nam ons aan en toen vertelden we hem zelfs eerlijk over de 2000 £. Hij keek een beetje verbaasd. Nadat we hem de hele situatie met het Symulacrum van Sedaphkar hadden uitgelegd, liet hij een bediende meteen opzoeken of daar iets over te vinden was in de bibliotheek. Dat bleek niet meteen het geval. Van Gibbon mocht de jongen ook “boeken terugzetten in het kantoor van Smith.” Ik vraag me af wat hij daar mee bedoelde, maar ik durfde het niet vragen, omdat de zaak Smith op dat moment afgehandeld leek.

2. Op reis naar Parijs

Parijs is een prima vertrekpunt voor onze expeditie. Vandaaruit kunnen we de Oriënt Express nemen en al wat opzoekingswerk verrichten. Ik ben er toen ik terugkwam uit Wenen maar heel even geweest en het zal fijn de lichtstad wat langer te kunnen bezoeken. Ik verheug me erg op deze reis. Het is goedbetaald, heeft alles van een stevig avontuur en zal zeker erg opwindend worden. Wie weet kom ik in Oost-Europa nog oude bekenden tegen, dat zou helemaal spannend worden! Ik vraag me af of ik mijn oude papieren van die goeie ouwe Anton nog op de kop zou kunnen tikken. Allicht niet, maar ik mag niet vergeten er toch eens navraag naar te doen.
Ik ben mijn paspoort gaan aanvragen. Dat zou binnen twee dagen geregeld kunnen zijn, volgens de beambte. Ik heb met ook een boekje “Frans voor beginners” gekocht. Het schijnen heel handige en goede gidsjes te zijn. Lenny noch ik spreken een woord Frans en hiermee zullen we op restaurant toch tenminste coq au vin kunnen bestellen! Je leert wellicht nergens sneller Frans dan in Parijs. Ik hoop op de week of zo dat we er zullen verblijven, toch een beetje van de taal op te pikken.

January 10, 1923

1. Persoverzicht

Catherine Mansfield is aan tuberculose gestorven, las ik. Haar laatste woorden waren naar het schijnt “Ik hou van de regen. Ik wil het gevoel ervan op mijn gezicht.” Dan was ze beter in Engeland komen sterven dan in Frankrijk natuurlijk.
Er was ook een leuk artikeltje over de zoveelste mysterieuze dood. Ze zullen hun werk wel hebben bij Scotland Yard deze dagen. Er is “een man verdwenen in een rookwolk”. Hij heette Henry Stanley. Mevrouw Atkins (zijn hospita, vermoed ik) hoorde schreeuwen op zijn kamer, ging kijken en alles wat ze zag was een enorme rookwolk en geen meneer Stanley. De eerste theorieën gaan over spontane zelfontbranding natuurlijk, over wat anders? Het laatste bekende geval daarvan, meldt The Times zou ene J. Temple Thurston overkomen zijn in 1919. Ssoms vraag je je toch wat het verschil is tussen zo’n kwaliteitskrant en The Sun. Markant detail: Stanley was lid van de Londense treinspottersclub. In zijn kamer werden minitatuurtreintjes gevonden afkomstig uit de winkel van Mehmed Makriath. Toeval, wellicht, maar wel aardig toeval.
Nieuws ook over de brand in het Blue Mask Theatre. Alle lichamen zijn geïdentificeerd, behalve één. Mister Mephisto is nog steeds spoorloos verdwenen. De conclusie licht natuurlijk voor de hand. Ware er niet die getuigen die Mephisto het theater hadden zien verlaten natuurlijk.

2. Meer informatie over Sedaphkar

Voor informatie over het Symulacrum zullen we naar de Bibliothèque Nationale moeten, in Parijs. Mijn “Frans voor beginners” zal me er waarschijnlijk niet overdreven vooruit helpen. De Rol zelf kunnen we vinden in het Topkapi-museum in Constantinopel. Het is weinig nieuws, maar het is wel goed nieuws, want het betekent dat we niet in het wilde weg moeten beginnen speuren maar dat we een aantal concrete aanknopingspunten hebben. Als de rol in een museum ligt, zal het voor de Turkse vijand toch net iets moeilijker zijn om hem te stelen dan wanneer een particulier hem ergens zou verborgen hebben – althans, dat hoop ik.

3. Pete weet het niet

Ik heb met Lenny lang gediscussieerd over wat we met de informatie over Smith doen. Voor ons is de zaak opgelost, maar voor de politie natuurlijk niet. Dat zou ons op zich weinig kunnen schelen, maar de politie heeft natuurlijk informatie die wij willen hebben. De vraag was of we ermee naar Pete Little zouden stappen, of naar inspecteur Laxmore. Lenny was eigenlijk van plan om nog wat rond te snuffelen over de zaak Blue Mask. Dan konden we best naar Laxmore gaan, vond ik. Die hield zich bezig met brandstichtingen en het leek me een mooie transactie: informatie over de brand bij Smith in ruil voor informatie over de brand in het Blue Mask. Maar dat vond Lenny dan weer te riskant. Hij wou niet het gevaar lopen dat de politie zich echt met ons begon te bemoeien en ons misschien zou vasthouden zodat we niet naar Parijs konden. Dan zouden we dus naar The Horse’s Head gaan. Ik waarschuwde hem dat we wellicht niets meer zouden te weten komen daar en dat we dan in feite de zaak Blue Mask lieten vallen (wat ik al vanaf het begin had willen doen, omdat we een heuse klant hebben met interessante opdracht). Daar ging hij mee akkoord. Hij vond het belangrijk een goed informeel contact met de politie te onderhouden. Dus gingen we ‘s avonds naar The Horse’s head waar volgens Lenny Pete Little altijd zou zitten. En ja hoor: hij zat er.

We tipten hem voorzichtig over Cheapside en over vreemdelingen, wellicht Turken, die het huis zouden hebben aangevallen en dat Smith niet meer in Londen was. Hij noteerde het ernstig. Over Blue Mask wist hij niets meer dan wat wij hadden kunnen bedenken met alle informatie uit de krant. Volgens hem zou de zaak waarschijnlijk snel gesloten worden, omdat er geen vermoeden van misdadig opzet was. Vanaf dan was het een zaak voor de verzekeringsmaatschappijen.

January 11, 1923

Reisvoorbereidingen

Je vraagt je wel eens af of de oorlog wel voorbij is. Litouwen schijnt Memelland bezet te hebben. God weet wat ze daarmee denken te bereiken. Wie wil er nu in godsnaam Memelland bezitten? Je zou denken dat ze oorlog voeren om er vanaf te geraken.
Vandaag mijn koffers gepakt. Dat was niet bepaald veel werk. Mijn oude koffer bleek veel te groot voor mijn kleren, toiletspullen, mijn papieren en de notities over deze zaak. Ik wou de rest nog opvullen met romans, maar dat leek me dan weer stom gewicht. Naar Wenen had ik blijkbaar veel meer materiaal mee, maar daar zaten dan ook galakostuums en zo bij. Uiteindelijk ben ik een nieuwe, kleinere koffer gaan kopen. Hij is van glanzend varkensleer en heeft twee eersteklas sloten. Er is nog steeds wat plaats op overschot, maar dankzij de handige riempjes binnenin zal niet alles zomaar door mekaar vallen.
Morgen vertrekken we in alle vroegte naar Parijs.

January 12, 1923

1. Parijs!

Ik ben het gewoon vroeg te moeten opstaan voor een opdracht, maar dan heb je een soort adrenaline waardoor je meteen wakker bent. Dat had ik nu niet, want aan op de trein en de boot zitten is weinig spannends. De trein reed ons op enkele uren naar Dover. Ik sliep onderweg in de gerieflijke eersteklaszetels.
In Dover kocht ik The Times. Frankrijk en België zijn Duitsland binnen gevallen, het Ruhrgebied. Ik snap dat beter dan het binnenvallen van Memelland, maar ik blijf het onzinnig vinden. Die Fransen zijn toch zo’n heethoofden. Vind je het gek dat daar voortdurend revoluties uitbreken? Straks is het weer oorlog en deze keer heb ik geen opdracht in het buitenland lopen voor het vaderland. Dat wil zeggen dat ik dan opgeroepen kan worden en als ik ergens geen zin in heb, is het dat wel. Misschien dat ik kan vluchten als ik niet in Engeland zelf zit of zo. Dan is het nog niet zo slecht dat we op reis zijn. Ik ga in elk geval niet terug voor ik zeker weet dat het Britse Rijk zich niet opnieuw in een oorlog stort. Constantinus I van Griekenland is gestorven. Hij was al geen koning meer en door zo vriendelijk te sterven lost hij een internationale spanning op. Aardig van hem.

In Dover namen we de boot naar Calais. Al onze papieren waren in orde, ook de wapenvergunningen leverden geen probleem op. Ik bedacht dat ik was vergeten informeren naar Anton von Schweslig, stom. Uit Calais namen we opnieuw de trein, nu naar Parijs. De krant was uit, dus ik gaf haar aan Lenny en sliep opnieuw het grootste deel van de reis. In Parijs vonden we een prima hotelletje, Les Rois Maudits. Het ligt erg centraal en is toch niet te duur. Met mijn stamelende tien woorden Frans en de hotelbediende zijn twintig woorden gebroken Engels slaagden we er in om twee kamers te regelen.
In Parijs moesten we opnieuw een hele papierwinkel regelen: geld wisselen in Franse Francs, toestemming van de ambassade krijgen om de Bibliothèque Nationale te krijgen en ook: een tolk op de kop tikken. Via de Sorbonne-universiteit regelden ze iemand die in de Bibliothèque op ons zou wachten en Rémy Vangeme heette.

2. La Bibliothèque Nationale

Als ik écht dol geweest was op bibliotheken, was ik aan Cambridge gebleven natuurlijk. Ik was blij dat Rémy ons hielp. Het is een aardige, maar nogal formele en ernstige student. Zijn Engels is, op een licht accent na, onberispelijk en hij kent de weg in de bibliothèque goed. We hebben de hele namiddag rondgezocht in de bibliotheek en de standaardwerken geraadpleegd. Gek veel hebben we nog niet gevonden, maar toch al één mooie trofee: in 1920 is er een werk geschreven over de Rol van Sedafkar (zo schrijf je dat dus). Dat zit ook in Constantinopel dus daar zullen we beslist toch eens langsmoeten. De auteur ervan heet trouwens S. Makhriat. Ik zou het graag toeval noemen, maar ik vrees ervoor.
Ik vraag me af of het verstandig is om dat als laatste reisdoel te bewaren. Misschien moeten we er wel eerder naartoe, voor we alle stukken van het Simulacrum hebben gevonden. Wie weet wat leren de geschriften ons, dat het zoeken een pak eenvoudiger kan maken?

‘s Avonds zijn Lenny en ik gaan eten in een restaurantje waarvan ik naam al niet meer ken. Met enige trots kan ik zeggen dat ik er geslaagd ben om in het Frans mijn bestelling te plaatsen, als moet er aan mijn accent nog gewerkt worden, als ik het gezicht van de ober (“garçon”) mag geloven. Nadien zijn we nog naar de Champs Elysées gewandeld, maar het was aardig fris. Parijs bezoeken is eigenlijk iets om in de lente te doen.

January 13, 1923

Complete rotdag

We hebben niets meer gevonden in de bibliotheek. Een hele dag voor niets gewerkt. Rémy bleef geduldig, maar volgens mij vroeg hij zich toch af waar we mee bezig waren. Nu ja, voor vijftig francs per dag zou ik ook beleefd blijven als student.
‘s Avonds zijn we ergens anders gaan eten, maar de rotdag was compleet, want in tegenstelling tot gisteren kon de ober niets van mijn Frans begrijpen en moesten we het aanduiden op de kaart. Wat mij betreft vergeet ik deze dag zo snel mogelijk. Waarom schrijf ik hem eigenlijk in mijn dagboek?

January 14, 1923

Graaf Fedalik

Vanmorgen was ik zo verstandig om te kijken wat er nog meer op te zoeken viel en dus hebben we de Ontweken Moskee en de heer Fédalique eens onder handen genomen. Over de Ontweken Moskee vonden we niets maar, over Fédalique wel.
Rémy vond uit dat het geschreven werd als Fedalik en dat het een Duitse graaf betrof. Hij zou verwikkeld geweest zijn in een schandaal met toenmalige Frans koningin Marie-Antoinette, wegens ‘indiscretie’. Uiteindelijk werd hij geëxecuteerd, volgens de tekst. Toen we dat wisten was het al bijna sluitingstijd, maar het klinkt wel als een aardig spoor. Morgen zoeken we zeker verder.
Om het te vieren zijn we naar het cabaret geweest. Het was heel kostelijk, zelfs al verstond ik het amper. Ik heb me in ieder geval goed geamuseerd.

January 15, 1923

Fedalik, Fénalicheque, Pfenalik

Er is blijkbaar geen echt vaste schrijfwijze voor de naam van de Duitse graaf, wat onze zoektocht niet vergemakkelijkt, maar we hebben toch heel wat gevonden! Dat is voornamelijk de verdienste van Rémy, die er nu zelf ook schik in begint te krijgen nu we naar iets concreet op zoek blijken te zien.
Hij vond twee oude en aangetaste documenten, die de bibliothecarissen niet echt graag ter inzage gaven. We kregen ze toch en ze waren verduiveld interessant.Ze waren gedateerd op ‘juni 1789’ en het is een soort getuigenis over ene graaf Fénalicheque. Die zou in grote luxe gezwelgd hebben en daar joviaal mee hebben omgesprongen. Maar zijn feesten waren zo extravagant dat er ook dingen gebeurden die blijkbaar niet door de beugel konden voor Marie-Antoinette. Er kwam een huiszoeking, de graaf werd gearresteerd en de woonst zelf platgebrand.
In het dagboek van de kapitein die die actie leidde,Louis Mahon, vonden we nog meer informatie. Toen hij binnenviel bij graaf Pfenalik was het feest nog bezig en het was meer een orgie dan een feest. Er waren flink wat Franse edellieden aanwezig, maar alleen wie zich niet kon identificeren werd gerarresteerd. Mahon doorzocht het huis en in de kelder vond hij marteltuigen. Hij schrijft onder meer over een ijzeren maagd waarin ze stoffelijke resten vonden. Mahon noemde de kelders een “poel van verderf, een voorgeborchte van de hel”. De graaf werd halfgek tijdens de actie en moest in bedwang worden gehouden. Hij werd weggebracht, maar Mahon vertelt niet naar waar. We zullen pas maandag weten of dat ergens te vinden is, want morgen is de bibliotheek toe.

January 16, 1923

Rustdag

Lenny heeft de krant gekocht. De Franse troepen hebben geschoten op demonstranten in het Ruhrgebied. Als niet zowel Frankrijk als Duitsland nog volledig in puin hadden gelegen, had ik er voor wil wedden dat er opnieuw oorlog kwam.
Ik heb een lange brief naar Gibbon geschreven en daarin samengevat welke informatie we ondertussen hadden gevonden. Ik heb hem ook de referentienummers van de werken gegeven. Dat zal de mensen van het IPO een boel werk besparen als ze er ooit achter komen zoeken.
Ik kan niet zeggen dat ik het erg vond om eens niet in de bibliotheek te zitten. Ik hoop dat we ons onderzoek binnen enkele dag min of meer kunnen afronden. Over Sedafkar gaan we in Parijs niets meer vinden in elk geval.

January 17, 1923

De eeuwige Bibliothèque

We hebben weer een hele dag gezocht. Er is nog een klein beetje informatie over Fedalik opgedoken, in het dagboek van de lijfarts van Marie-Antoinette, Lucien Rigard. Hij was opgeroepen als medisch specialist bij de rechtbank. Fedalik schreeuwde en was overduidelijk helemaal gestoord, volgens Rigard. Hij beviel daarom genade aan – en levenslange opsluiting. Fenalik ging naar Charenton maar werd er in de kelders opgesloten omdat hij andere gevangenen aanviel. Als ik me niet vergis heeft de Sade daar ook gezeten, zelfs op dat moment. Ik heb het niet extra opgezocht omdat de bibliotheek mijn strot uitkomt en het ook niet van belang is. Ik besef dat dit zoekwerk noodzakelijk is, maar het toch niet helemaal wat ik van ons groot buitenlands avontuur had verwacht.

January 18, 1923

1. Archiefwerk

In de Bibliothèque Nationale zijn we zo ongeveer uitgezocht. Ik had gehoopt in het werk van de Sade referenties te vinden, omdat het blijkbaar toch zielsverwanten betrof, maar dat was helaas niet het geval. Gelukkig kwam Lenny met een - zo bleek later – voortreffelijk idee. Hij stelde voor om de archieven eens uit te pluizen om te kijken wat er van het landgoed geworden was.
Dat landgoed bleek in Poissy te liggen, een dorpje op ongeveer dertig kilometer van Parijs. We namen ‘s middags de tram en eigenlijk was ik blij dat we eindelijk iets anders te doen hadden dan dat eeuwige bibliotheekwerk. Poissy is werkelijk alleraardigst. Het ligt grotendeels in het bos, langs de oevers van de Seine. Rémy las een bordje voor dat aan de parochiekerk hing waaruit moest blijken dat Sint-Lodewijk hier nog geleefd heeft of zo, maar ik luisterde maar half.
Het stadhuis was open en we werden hartelijk ontvangen door iemand die, naar ik aanneem, de archivaris was. Zijn archief bevond zich op een muffe zolder. Het was een enorme chaos van kartonnen dozen, half verzakte boekenkasten en samengebonden stapels papier. Ik vreesde dat we hier nooit iets zouden vinden, maar de bibliothecaris beweerde de weg te kennen en ging aan de slag. Ik lummelde een beetje rond en bladerde wat door oude boeken, maar het was allemaal in het Frans natuurlijk.

Het moet gezegd, de bibliothecaris was goed in zijn job. Van het proces, dat wellicht in Parijs gevoerd was, zou hij hier niets terugvinden, dacht hij. Ook in Parijs zelf gad hij ons weinig kans. Maar hij vond wel een gravure van het kasteel. Het was een bizar gebouw, een vreemde mengelmoes van allerlei stijlen die helemaal niet bij mekaar pasten. Het zag er op een bepaalde manier eigenlijk griezelig uit. De bibliothecaris vond even later zelfs een oude kaart, zodat we het kasteel konden lokaliseren én plannen! Helaas waren er geen plannen van de kelder, wat na de brand nochtans het enige was dat we misschien konden terugvinden. Lenny trok op kalkpapier de plattegrond van het gelijkvloers over, zodat we toch een beetje een plan hadden.
Met een moderne kaart ernaast wisten we precies waar we de ruines van het kasteel zouden vinden en daar gingen we dan ook naartoe.

2. Dokter Lorien

Rond het landgoed stond nog steeds een muur. Hij was grotendeels ingestort en overgroeid met een rozenstruiken. In de zomer moet het prachtig zijn, maar nu gaf het een nogal sinistere indruk. Er stond in het midden van het perceel een huis waar licht brandde en rook uit de schouw kwam. We besloten maar eens langs te lopen omdat het belachelijk was om stiekem over hun terrein te lopen speuren. Aan de voordeur hing een bordje met “Dokter C. Lorien”. We belden aan.
De dokter zelf deed open en stelde zichzelf voor als Christian Lorien. Het was een aardig man want hij nodigde ons uit voor een kop koffie in de keuken. We legden hem, zonder al te veel details, uit waarvoor we gekomen waren en hij leek geïnteresseerd. Het gesprek verliep moeizaam omdat Rémy steeds moest tolken en omdat de dokter zijn kleindochter voortdurend aandacht vroeg (Lenny morste – zeer efficient – hete koffie over haar) maar hij leek zeer tot medewerking bereid en nodigde ons uit om te blijven eten. Dat sloegen we natuurlijk niet af. Christian ging koken en wij besloten de tuin al eens te bekijken.

Lenny vond vrij snel een plaats in de tuin waarvan hij vrij zeker was dat we daar de toegang naar de kelder moesten vinden. Er was niets te zien op die plaats, dus we zouden allicht moeten graven. Met vriendelijk en (relatief) eerlijk te wezen hadden we van Christian al alles gedaan gekregen, dus we besloten het nu ook maar op die manier te proberen.
We gingen weer naar binnen, waar het eten klaarstond. Christian stelde ons voor aan zijn vrouw, Véronique, aan wie het verhaal opnieuw deden. Toen we tegen haar de naam ‘Fénalicheque’ lieten vallen, herinnerde ze zich plots dat ze daar recentelijk een brief over hadden gekregen! Nou, ze was wel zo vriendelijk die brief te willen gaan halen en we mochten hem zelfs lezen.
Hij was geschreven door ene Edgar Wellington die schreef dat hij “een rol” had waarin het Simulacrum beschreven wordt. Hij was wat beginnen zoeken en was zo op hun terrein uitgekomen en vroeg vriendelijk of ze meer informatie konden geven. Dat hadden ze dus niet gekund. Ik bood aan om de correspondentie met de man op ons te nemen en dat was geen enkel probleem. Zijn adres is:

Edgar Wellington
50 Rue St-Etienne
Lausanne
Zwitserland

Zou die Wellington dé scroll hebben? Ik durf het me nauwelijks voorstellen, het zou bijna te makkelijk zijn als we die zo op het spoor kwamen… Christian en Véronique gingen er mee akkoord dat we de volgende dag in hun tuin wat zouden spitten. De dokter bracht ons in zijn eigen wagen tot aan Les Rois Maudits en we spraken af voor de volgende ochtend.

Deze kaart kocht ik Poissy. Het is de Notre-Dame in dat dorpje. Ik had liever eentje gehad met de kasteel van Fénalicheque, maar dat hadden ze natuurlijk niet, haha!

1. Voorbereidingen

Ik heb nooit eerder in mijn carierre zo letterlijk naar schatten gegraven en ik moet toegeven dat het wel iets heeft. In een soort supermarkt kochten we we een houweel, een rol touw, twee lantaarns en werkhandschoenen. Voor de spades zou Christian zelf zorgen.
We namen de tram weer naar Poissy en begonnen rond een uur of tien te graven. Hoewel het winter was, had ik het al snel erg warm. Lenny vond op de middag een grote; gladde steen. Het bleek de trede van een trap te zijn! We hadden de kelder dus wellicht gevonden.

2. De martelkelder

Na het eten ‘s middags kwam Christian mee graven en zo ging het werkelijk redelijk goed vooruit. We legden de volledige trap bloot en stootten zo op een roestige ijzeren deur in een bakstenen gewelf… de kelder. De deur openen was onmogelijk, maar met een koevoet slaagde de dokter er in haar te forceren. Binnen was het donker, muf en smal. We staken de lantaarns aan en gingen naar binnen, ik voorop.
Het was er afschuwelijk. De gang was lang en smal en duister, en leek lichtjes te draaien. De gewelven stonden duidelijk onder zware druk en overal groeiden boomwortels door. Na enkele meters kwam ik twee zijdeuren toe, maar die zaten allebei op slot. Ik schuifelde verder. De twee volgende deuren waren ook gesloten, maar er zaten van die kijkluikjes in. De eerste kamer was leeg, de andere niet… Verschillende menselijke skeletten, een martelbank… Die graaf was precies zo gestoord als de bronnen in de Bibliothèque beweerden. De volgende twee deuren waren niet veel beter: nog meer geraamten, sommigen hingen nog half in roestige kettingen en een ijzeren kooi die aan het plafon hing. De andere kamer was opnieuw leeg. Ik ging snel weer verder.
Uiteindelijk kwam de gang uit op een soort halfronde kamer. Binnenin leek iets zacht op te gloeien. Eerlijk, ik deed het bijna in mijn broek van de schrik.

3. Een onmogelijke rozenstruik

Christian toonde ons een ander macaber detail: alle wortels in het plafon hadden vijf vertakkingen. Het leken net enorme skeletachtige handen. Het werd er niet vrolijker op. Lenny nam de leiding over en ging de laatste kamer binnen. Wat daar gebeurde was simpelweg onmogelijk: er groeide een enorme rozenstruik, die volop bloeide, in alle mogelijk kleuren en de bloemen gaven licht. Ik wist niet wat ik zag. Het was absurd. De struik woekerde over ongeveer heel de kamer en de doornige takken hielden verschillende skeletten gevangen in hun stekelige tentakels. De struik leek te groeien uit het midden van de kamer, waar iets anders leek te gloeien, onder een laag stof en dorre blaadjes.
Lenny probeerde het vrij te maken en die werkhandschoenen bleken een goede investering. Hij schramde zich toch nog. Hij slaagde er in het voorwerp weg te halen… het was een arm! Hij was van een onbekend materiaal, glad en zwaar. Het leek een soort aardewerk of zo. Van binnen was hij hol en hij was een dertigtal centimeter lang. We stonden er naar te kijken en gaven hem aan mekaar door, terwijl er iets anders merkwaardigs gebeurde.
De gloed die van de arm afstraalde doofde zachtjes. En tegelijk doofde ook het licht dat de rozen leken te geven. De bloemen verwelkten en de plant leek te verdorren. Ik legde de arm eventjes terug om te kijken of hij opnieuw zou oplichten, maar dat was niet geval. We besloten dat we het hier wel gezien hadden…

De andere kelderdeuren probeerden we nog open te breken, maar toen begon het gewelf het te begeven en leek het veiliger weer naar buiten te gaan. Ik denk dat iedereen blij was weer in het frisse daglicht te staan. Christian begon meteen de put weer dicht te gooien en ik begreep hem wel. We hielpen hem, maar het was donker voor alle werk gedaan was.

4. De arm

We gingen weer naar binnen. Véronique had gekookt en het was voortreffelijk. Maar het was duidelijk dat het echtpaar zich zorgen maakte. We probeerden voorzichtig aan te brengen dat we de arm graag zouden kopen, maar we kregen hem gewoon meteen mee. Volgens mij hadden ze er schrik van en ja, het ís ook wel een akelig ding.
Lenny en ik hadden er ook niet op gerekend dat Rémy onze besprekingen over de veiligheid van de arm zou vertalen. Christian en Véronique werden nog ongeruster. Ik sloeg er min of meer in een aanvaardbare uitleg te bedenken over schattenjagers en kunstrovers.
Daarna bracht Christian ons weer naar Parijs. Hij en Véronique hadden ons de opera aanbevolen, maar er waren geen tickets meer. We spraken af de volgende dag zijn put verder te helpen dichtgooien.

We hadden de arm in bruin pakpapier gerold. Ik legde hem in de kleerkast op mijn hotelkamer, die ik op slot draaide. De sleutel legde ik onder mijn hoofdkussen. Toen draaide ik de deur op slot en schoof er een stoel onder. Als die arm nu gestolen zou worden, dan toch niet zonder dat ik het merkte. Ik hoop dat ik vannacht geen nachtmerries krijg over rozenstruiken en armen.

January 20, 1923

1. Afscheid van de dokter

De arm was er nog toen ik opstond. We gingen meteen naar een bank, waar we een kluis huurden. Ik voelde me toch een pak zekerder nu het ding veilig achter slot en grendel zat. Het is tien tegen één een stuk Simulacrum dat we héél erg per toeval gevonden hebben – Smith had het immers niet beschreven. Het zou werkelijk onvergeeflijk zijn als we dat zouden verliezen.

We gingen opnieuw naar Christian en gooiden de laatste hopen aarde in de put. In de lente zou er wel weer gras overgroeien en zou niemand nog zien dat daaronder een gruwelijke kelder lag. Lenny’s schram was wat rood en gezwollen. Volgens Christian was hij wat ontstoken en hij gaf Lenny een zalfje mee. Toen namen we afscheid en we beloofden hen op de hoogte te houden als we vorderingen zouden maken in ons onderzoek.

2. Voorbereidingen voor Lausanne

We twijfelden een beetje wat we nu moesten doen. In Constantinopel lag het boek, maar in Lausanne misschien de rol. Ze zouden allebei heel erg nuttig kunnen zijn. Maar Lausanne is natuurlijk dichterbij. En bovendien: dat boek zit in de bibliotheek. Daar loopt het heus zo snel niet weg. Als de Turkse samenzweerder ons echter voor zijn en met de rol gaan lopen, zijn we verder van huis. Lausanne dus eerst maar!
Edgard Wellington is helaas helemaal onbekend. Een snel telefoontje naar Gibbon leverde niets op, en er is ook geen werk van hem te vinden in de Bibliothèque. Een professioneel vorsers zal het dus allicht niet zijn – maar wat dan wel?
We betaalden het hotel en Rémy Vangème, die ons succes wenste maar volgens mij vooral blij was van ons af te zijn. In een boekhandel kocht ik "La Philosophie dans le boudoir" van de Sade. Zo heb ik iets om te lezen op de trein. Het is goed om mijn Frans verder te oefenen en het is het werk dat hij schreef terwijl hij samen met Fénalicheque vastzat, dus misschien leer ik er nog wel iets uit.

We boekten de Orient Express tot in Lausanne en konden nog die nacht vertrekken. Dat kwam mooi uit. Toevallig zaten we met Catherina Cavallero in de trein, de beroemde opera-zangeres waarover Véronique en Christian nog zo lovend hadden gesproken. Ze had er net een succesvolle toernee opzitten en besloot dat blijkbaar te vieren. Ze nodigde ons uit om bij haar gezelschap te komen zitten, trakteerde drank en vertelde honderduit over haar werk en zo. Het werd erg laat. Gek genoeg kan ik me niet gek veel meer herinneren van die avond, behalve dat de whiskey van topkwaliteit was en dat Cavallero ons uitnodigde in Milaan in het hotel Galleria Emmanuel Vittorio. Het is spijtig dat het hele leven van detective niet uit dit soort nachten bestaat. Wel goed dat niet alle ochtenden zoals die van de 21ste zijn.

January 21, 1923

1. Aankomst in Lausanne

Het was gruwelijk vroeg deze ochtend, maar dat kan te maken hebben gehad met de nacht natuurlijk. We werden om 06.00 am gewekt door het treinpersoneel, omdat we in Lausanne zouden aankomen. We ontbeten op de trein en om 06.45 am precies stoomde de trein de stad binnen.
Lausanne was mistig, koud en ik had een kater. Een kruier wees ons een hotel aan, Hotel Nocturne. Het was een degelijk, goedkoop hotel. Ik bracht de voormiddag verder door met op het bed liggen, me ellendig voelen en bijkomen van de nacht en ochtend. Lenny ging intussen geld wisselen in Zwitserse Francs. We aten ‘s middags nog in het hotel en toen namen we een taxi naar de Rue St.-Etienne.

2. Peter Laszar

Ik wilde meteen op zoek naar nr. 50, maar Lenny beweerde plots te weten dat het nr. 51 was. Dat was een zaak van eer en we zouden op de naamplaatjes wel zien wie er gelijk had. Maar opeens riep er iemand heel luid “Anton! Hé, Anton!” in het Duits. Je zal net zien dat ik hier natuurlijk mensen uit mijn leven als geheim agent tegen kom… Peter Laszar, en hij was nog altijd even lelijk als vroeger. Hij was in Wenen verbindingsofficier met Berlijn, tot ze hem het leger hadden uitgezet in verband met een affaire met een Duitse generaal in een ziekenhuis. Niemand wist precies wat er was gebeurd, maar gemakshalve gingen we er van uit dat hij was buitengestampt, ook al was dat niet officieel.
Hij begroette me erg hartelijk en ik stelde hem en Lenny aan mekaar voor. Hij trakteerde ons op een tas koffie in een aangenaam koffiehuis. ‘n Slok koffie ging er wel in, de Rue St.Etienne liep vast niet weg, nr. 50 noch 51. Laszar vertelde dat hij tegenwoordig agent voor een verzekeringsfirma was. Hij was in Lausanne om een dubieuze claim te onderzoeken. Een spilfiguur in de zaak was nogal toegetakeld door iemand die Callio Auguste heette, en daar was Laszar nu naar op zoek – voorlopig zonder veel succes. Ik stelde hem voor dat wij hem wat zouden helpen (we zijn professionals, nietwaar?) als hij voor ons eens kon nakijken in de dossiers van zijn firma wat ze over Wellington wisten. Hij ging akkoord en we spraken om 19u00 af in een restaurantje dat hij wist zijn en dat Le Chamoir heette.

3. Rue St.-Etienne, 50

Zoals ik dus wel degelijk correct dacht, woonde Wellington op nr. 50. Het was een kast van een huis, net zoals alle huizen in die straat. Mr. Wellington woonde duidelijk in de residentiële buurt. Alleen woonden er blijkbaar twéé Wellington: Les Fils Wellington hing op het plaatje aan de deur, en ook: Taxidermistes. Voor zover ik wist waren dat kerels die dode beesten opzetten, een gezellig beroep had me dat altijd geleken. Ik verzon meteen een goed plan, dat nadien erg stom zou blijken te zijn. Om gewoon eens poolshoogte te nemen, zouden we ons uitgeven voor Britse toeristen die kwamen jagen in de bergen en eens naar prijzen informeerden. De deur was dicht, maar er ging een briefje met ‘open’ dus we belden aan. Een oude, kale vent met een snor deed open. Hij rookte een sigaret uit zo’n walgelijk pijpje, maar we mochten binnenkomen.
Binnen was het stikheet. Het stond er vol dode, pluizige beesten. Het was er schemerig en het stond er naar formol en rot vlees. Kortom, het was er bijzonder onaangenaam. Gelukkig nodigde Wellington ons uit voor een tas thee, omdat we Britten waren, hoewel Lenny eigenlijk Amerikaan is natuurlijk. We keuvelden gezellig en kregen een lijst met prijzen mee. We informeerden voorzichtig naar Auguste Callio – er zijn aanwijzingen méér toevallig geweest in sommige zaken – maar hij kende hem niet. Jammer.
We vetrokken weer en toen bleek natuurlijk waarom mijn plan zo idioot was geweest: we waren niets te weten gekomen en konden nu geen gesprek meer beginnen over zijn rol, want we hadden ons als uitgegeven voor argeloze toeristen.

4. Le Chamoir

Om 07.00 pm waren we in Le Chamoir, waar we erg lekker aten. Laszar kon ons vertellen dat er twee Wellingtons waren (wat we dus al wisten) die Edgar en William heetten. De levensverzekering voor die laatste was schrikwekkend hoog. Ik gokte er op dat hij ernstig ziek was of zo. Laszar kon niets meer vertellen, maar dat was niet erg, want per slot van rekening wisten wij ook nog niets over Auguste Callio – behalve dat één Wellington beweerde hem niet te kennen, maar ik dacht niet dat Laszar zat te wachten op die kennis.
Hij deed ons zijn zaak wat meer nauwkeurig uit de doeken. Een Suzanne Dzjerack (of hoe schrijf je Hongaars!?) was weggelopen van haar vent, Grigory Dzjerack. Hij dacht dat ze naar Lausanne was gekomen met haar minnaar Maximilan von Wurtheim, en dat klopte toevallig ook nog eens. Hij vond zijn vrouw dan ook, maar wel in mekaar getimmerd en vergiftigd. Von Wurtheim had ze al een tijdje niet meer gezien. Ze zou een nieuwe minnaar hebben gevonden, namelijk Auguste Callio, een plaatselijke crimineel.
Laszar kent zijn wereld, want hij stelde voor een bordeel te bezoeken. Ik dacht dat hij verdomd goed wist waar hij informatie moest zoeken over plaatselijke criminelen, maar hij ging gewoon aan het stoeien met een hoertje. Gelukkig hielden Lenny en ik ons hoofd er beter bij: voor wat Francs wou een ander hoertje best wat informatie over Callio kwijt: hij zat momenteel ergens ondergedoken en was op zoek naar von Wurtheim. En dat zag er niet goed uit voor von Wurtheim, want Callio was geweldig gewelddadig, zoals het hoertje, volgens mij uit eigen ondervinding, kon vertellen. Toen Laszar uitgestoeid was, verlieten we het pand weer. Lenny en ik zochten ons hotel op. Laszar zei dat hij dat ook zou doen, maar volgens mij dook hij het volgende bordeel in. We spraken af om 01.00 pm in de koffiezaak aan de Rue St.-Etienne

January 22, 1923

1. Genante momenten

Deze voormiddag zijn we maar weer naar de Wellingtons gegaan, en inderdaad, we maakten onszelf totaal belachelijk na ons vorige bezoek. Edgar was bepaald onvriendelijk tegen me, dus ik liet Lenny het woord maar voeren, dat ging beter.
William kwam ook binnen; hij droeg een pet met nogal rare bobbels onder. Logisch dat hij zo’n dure verzekering had.
Wellington vertelde dat dat hij de rol in bezit had gekregen tijdens de oorlog, in de ruïnes van Byzantium. Het beschreef het standbeeld van een mens. Dat wist Wellington, omdat hij voor de oorlog Byzanistiek had gestudeerd en zodoende wel wat kon lezen van het perkament. We vertelden wat wij wisten, tenminste, wat Wellington ook mocht weten. Hij had in elk geval niet de Rol van Sedaphkar, want die lag voor zover ik wist in het Topkapimuseum.
De bel ging en edgat excuseerde zich en ging beneden de deur openen. William bleef boven en probeerde met ons te communiceren. Hij was stom en schreef zijn zinnen op een blad papier, dat hij ons dan toeschoof. Ik voelde me er nogal ongemakkelijk bij en was blij dat Edgar weer boven kwam. Hij had een gast bij, een enorm dikke Fransman die hij voorstelde als le Duc des Esseintes. De Duc was ook geïnteresseerd in de rol en wilde hem kopen. Dat viel tegen, want dat waren wij dus ook van plan geweest, en de Duc zag er nogal kapitaalkrachtig uit. De verkoop zou ‘s avonds plaatsvinden in Le Chamoir, wat toch al minstens goed nieuws was voor onze magen. Edgar stopte het perkament in een kluis en wij vertrokken, samen met de Duc, die ons immers een rondleiding door de stad aanbood. Hij sleepte ons de hele stad door, de kathedraal, het nationaal museum, het lokale point-de-vue. Het was wel interessant allemaal, maar het duurde me allemaal een beetje lang. We probeerden voorzichtig te kijken of er over de rol een regeling getroffen kon worden, maar dat was niet mogelijk. Het zou in harde cash geregeld moeten worden.

2. Schaduwwerk

Zoals afgesproken zagen we Laszar in het koffiehuis, waar ze overigens voortreffelijke sandwiches hadden ook. Hij had zijn verdachte, von Wurtheim, proberen spreken maar die was allesbehalve toeschietelijk. Hij zou hem proberen schaduwen. We boden meteen onze hulp aan, natuurlijk. Schaduwen, één van de troeven van Casper & Lawford, private detectives! Laszar was blij met dat aanbod en gaf ons het adres. Hij zelf zou nog eens langsgaan bij de procureur. Dat deed hij en Lenny en ik dronken nog een tas koffie. We discussieerden over het bemachtigen van de rol, maar ondanks alle onze wilde plannen over inbraak en chantage, moesten we besluiten dat kopen de enige optie was. Eerlijk, het deed me een beetje pijn aan het detective-hart.

We zakten af naar von Wurtheims woning en daartegenover was een klein cafeetje dat zich prima leende tot uitkijkpost. We zaten er nog niet eens zo lang toen de voordeur openging en von Wurtheim naar buiten stapte. Hij was, zoals Laszar gezegd had, groot en sportief. Hij blond haar, blauwe ogen een zware wenkbrauwen. Hij zag er precies zo uit als je denkt dat de minnaar van je vrouw er gaat uitzien: knapper en vooral ook sterker dan jijzelf. Hij keek even bezorgd en begon toen haastig te stappen.
Wij stapten dus haastig achter hem aan, maar hij kreeg niets in de gaten. Hij liep via de markt een groezelige buurt met kleine steegjes in. Hij zocht blijkbaar een huis, want hij bestudeerde huisnummers. Tenslotte stopte hij aan een klein pension, waar je via een soort binnenhof binnen moest.
Op dat moment dook er een grote kerel op die von Wurtheim aanviel, maar von Wurtheim was zelf duidelijk ook geen mietje. Ze deelden mekaar flink wat klappen uit en Lenny en ik bleven vanop een veilige afstand toekijken. Maar toen von Wurtheim door de knieeën ging en de andere een mes bovenhaalde, moesten we tussenkomen. Met getrokken revolvers liepen we er op af… de aanvaller liet meteen zijn mes vallen en vluchtte over een tuinmuurtje. Lenny ging hem achterna, ik bleef bij de gewonde von Wurtheim. Ik raapte het mes op. Daarmee kon je iemand flink toetakelen, dat was geen aardappelschillertje. Lenny was er niet in geslaagd de aanvaller te grijpen. Von Wurtheim was erg kortaf en vertrok zonder veel te zeggen weer naar huis, maar hij gaf wel toe dat zijn belager Auguste Callio geweest was. De man die in het pension woonde wist uiteraard van niets. Callio had gewoon in een hinderlaag gelegen.

3. Achtervolgingswerk

We gingen weer naar het restaurantje tegenover von Wurtheims huis. Daar kwam Laszar even later ook weer aan, met het rapport van de autopsie. Dat zei twee belangrijke dingen. Ten eerste, Suzanne Dzjerack was in mekaar geslagen toen ze nog leefde. Ten tweede, ze was gestorven aan een chronische arsenicumvergiftiging. Dat maakte Callio, als haar laatste minnaar, twee keer verdacht. Callio moest om één of andere reden von Wurtheim hebben, dus onze best kans om Callio te pakken, was von Wurtheim blijven schaduwen, dachten we.
En jawel hoor, nog geen uur later zagen we Callio, hondsbrutaal eigenlijk, voor de deur van von Wurtheim staan. Ik wou nog even wachten, maar Lenny stormde meteen naar buiten en dus gingen Laszar en ik maar achter hem aan. Callio rook natuurlijk onraad en zette het op een lopen. Ik slaagde er in hem een hele tijd bij te houden, maar uiteindelijk liep hij een kroeg binnen en daar durfde ik niet op m’n eentje binnen. We belden de politie dus maar. Met indrukwekkend machtsvertoon werd de hele buurt afgezet en vielen ze uiteindelijk de tent binnen, waar ze Callio arresteerden.
We moesten even mee naar het politiebureau om een verklaring af te leggen – routinewerk. Het was intussen redelijk laat en we moesten eigenlijk dringend naar Le Chamoir.

4. De moord

We raakten op tijd in Le Chamoir, we waren zelf de eersten. We bestelden dus alvast een aperitiefje. De volgende die binnekwam, was von Wurtheim! Je zou denken dat hij ons kwam bedanken, maar hij kwam enkel melden dat de Duc wat later zal zijn. Maar ook Wellington liet op zich wachten. Nou, ik barstte van de honger, dus we begonnen toch almaar aan de maaltijd. Von Wurtheim was een begenadigd verteller en babbelde de hele maaltijd lange over zijn omzwervingen. Het was een beetje als met onze rondleiding door de stad: wel leuk, maar nogal lang uitgesponnen.
Na dat hele verhaal en de hele maaltijd waren de Duc des Eesseintes en Edgar Wellington nog steeds niet verschenen. We besloten langs te gaan bij Wellington thuis. Het sneeuwde intussen buiten, het was eigenlijk aangenamer geweest om gezellig binnen te blijven zitten. Maar af en toe zegt je instinct dat je maar beter de straat op gaat, en als detective weet je wel beter dan je instinct te negeren. Het was een lange en koude wandeling en mijn voeten werden nat, maar het loonde wel: het huis was donker, maar de deur stond op een kier.
Ik trok mijn pistool en Lenny deed het licht aan… niets te zien in de gang. Ook niet in de muffe ruimte vol dooie beesten. In de keuken boven vonden we wel iets, maar dat hadden we liever niet gevonden: het lijk van William Wellington. Het was zwaar verminkt. Hij zat onder de steekwonden zijn borstkas leek wel gefileerd… ik heb in m’n carierre al wel wat lijken gezien, maar dit is wel het meest macabre dat ik ben tegengekomen. Ik moest gelukkig niet overgeven. We doorzochten het huis verder; de eetkamer was leeg, de badkamer was leeg, de slaapkamer van William was leeg… het was een onaangename zoektocht. Elke keer dat ik het licht aanknipte, verwachtte ik het monsterlijk toegetakelde lijk van Edgar Wellington te zien.
Uiteindelijk vonden we het lijk van Wellington ook, maar het was niet verminkt. Het lichaam was nog niet helemaal koud, en naast hem lagen een spuit en een flesje morfine. Hij had in beide armen injectiegaatjes. We doorzichten de kamer verder. Op het nachttafeltje lag zijn dagboek, een beetje zoals dit ding hier. Er stond ook een klein glazen flesje naast, met een doorzichtige vloeistof die wat naar gember rook. Een soort eau de vie, denk ik, want er stond een borrelglaasje naast ook.
Lenny las het dagboek. Edgar schreef dat hij de rol ging halen op een plaats in Taduki. Onder het bed vond Lenny de rol die we hadden willen kopen. Op dat moment werd er op de deur geklopt en hingen we natuurlijk.

Waarschijnlijk door de spanning of zo waren we de voordeur vergeten sluiten. Een agent klopte aan om te vragen of alles in orde was. Op zo’n moment kan je maar één verstandig ding doen, hoe spijtig het ook is. Het gevolg laat zich raden: méér agenten, handboeien, het politiebureau, verklaringen en verhoren, en wij die uiteindelijk worden vrijgelaten op borgtocht omdat ons verhaal nu eenmaal klopte en we niets gedaan hadden. Het was laat ‘s nachts toen ik uiteindelijk in bed kon kruipen en het enige wat ik nog kon denken, was dat we vervloekt veel pech hadden gehad met die rotagent.

January 23, 1923

Routinedag

Hoe gaat het in zo’n gevallen? De politie probeert je, op de meest stompzinnige manieren eerst, de moord te laten bekennen. Je weigert. Uiteindelijk zien ze zin dat je niet gaat bekennen, wat niet hetzelfde is als inzien dat je onschuldig bent. Vanaf dan mag je stapels en stapels papier beginnen invullen omdat de ambtenaren anders werkloos worden. Enfin, we raakten weer vrij en kregen zelfs onze revolvers terug. Dankjewel, politie!
Lenny had, om al die vermoeiende toestanden te compenseren, tijdens de middaglunch wel een brilliant idee. De rol was natuurlijk in beslag genomen als bewijsmateriaal. Maar het was ons eigenlijk ook niet écht om de rol te doen, maar om wat er in stond. Als we een advocaat inhuurden, kon die allicht foto’s maken van de rol, die wij dan naar het IPO konden sturen… Laszar kende een advocaat die Potdargent heette. Volgens hem moest het lukken om foto’s te nemen. Dat mocht ook wel, voor de prijs die hij vroeg.

January 24, 1923

Interessant fotomateriaal

We hebben opnieuw een halve dag bij de politiedoorgebracht, maar de andere helft was zeer bevredigend! Potdargent had goed nieuws voor ons: foto’s van het perkament en het dagboek, en een kopie van het moordrapport.
De foto’s van de rol perkament hebben we meteen naar het IPO gestuurd. Die van het dagboek waren niet altijd duidelijk, maar wel interessant: Edgar kocht bij de Duc iets wat hij de “dreamdrug” noemde, wellicht morfine, als middel tegen slapeloosheid. Met die drug kwam hij in “Taduki-Lausanne” waar hij soms dingen mee naartoe nam, om hen te verbergen, zoals de rol.
Het was allemaal nogal wazig, maar het klopte wel, althans dat van de morfine. In het rapport stond dat de Duc des Esseintes die avond niet mee was komen dineren, omdat hij voor Wellington om spul moest. Hij zou om 08.00 pm worden opgehaald… maar op dat moment waren de lijken al vier uur dood. Hij had een alibi en al. Jammer, hij was mijn lievelingsverdachte.
We pakten onze koffers om de volgende dag naar Milaan te kunnen vertrekken. Laszar bleef achter natuurlijk, hij moest zijn zaak nog uitklaren, de arme sukkel. Al bij al was ik blij dat we van hem af waren. Het was redelijk vervelend dat hij me als Anton kende, vooral omdat de Duc en de Wellingtons me als Crawford kenden. Als we helemaal in Oost-Europa zitten, is het misschien verstandiger om me altijd als Anton voor te doen, maar dan heb ik wel mijn oude papieren weer nodig natuurlijk…

Deze kaart kocht ik al in het station van de Duomo van Milaan. Het is een soort schilderij dat op een foto moet lijken, denk ik, maar ik verstond amper Italiaans en de verkoper geen woord Engels. Ik betaalde er maar een paar penny voor, dus echt afgezet ben ik niet. Hoop ik.

1. Milano zonder Cavolaro

De Oriënt Express is prettig reizen, weten we intussen. Ik studeerde Frans, ik geloof dat Lenny een dutje deed. We kwamen op de middag aan en het station was uitgestorven. Siësta… Er liepen gelukkig wel wat kruiers rond. Lenny zag de foto van onze knappe vriendin Caterina Cavolaro in de krant. Iemand van de Oriënt Express kon voor ons vertalen dat ze verdwenen was. Ze was opgepikt door een zwarte limousine aan het station, vier dagen geleden, samen met haar meid, en daarna had niemand hen nog gezien.
We zakten toch maar af naar de Galeria Emanuel Vitorio, in de hoop dat er toch twee kamers voor ons gereserveerd zouden zijn, wat inderdaad het geval was. De baliebediende wist te vertellen dat Cavolaro ze zelf gereserveerd had, per telegram. Er lagen ook twee operatickets klaar, maar zolang Cavolaro niet terug gevonden is, gaat de voorstelling niet door, veronderstel ik.
Er was aan de balie al doogestuurde post voor ons. Slecht nieuws: een bericht van de Parijse bank waar we het eerste stuk Simulacrum in een kluis hadden gestoken dat er een probleempje was met veiligheid en vertrouwelijkheid. Of we zo snel mogelijk konden langskomen… tuurlijk, we zitten enkel in Milaan. Er was ook telefoon van Potdargent: de rol die gevonden is op Wellingtons kamer is vals, vervalst eigenlijk, en niet eens zo goed. We zouden een verklaring moeten afleggen, maar we mogen ze ook opsturen. Dat beloofden we dus te doen. Er moest nog meer administratie geregeld worden: geld omwisselen in lires, wat een verlieslatende operatie is, deze dagen. Casper moest langs het stadhuis voor iets met zijn identiteitspapieren dat vooral een kwestie van heel veel stempels bleek. En we moesten een tolk hebben, maar ook die konden we via het hotel regelen. Hij heet Panini. Ik geloof dat dat Italiaans is voor ‘broodje’.

2. De ondervraging van Carpentiere

Casper & Lawford blijven niet bij de pakken zitten! Ze pakken de zaak Cavolaro meteen onder handen! Deels omdat we er geen idee van hebben hoe we in Milaan naar een stuk Simulacrum moeten zoeken, deels omdat je een dame als Cavolaro niet zomaar in de steek laat. Feit was dat we voor haar zaak aanwijzingen hadden en voor het Simulacrum niet.

In de lounge zaten drie oudere kerels in het Engels nogal luid te discussiëren. Het bleken drie dokters. De eerste, John, zeurde met een Schots accent over de “naamgeving” van iets. De tweede heette Charlie en die probeerde hem wat in te tomen. De derde werd fred genoemd en die probeerde de twee anderen het zwijgen op te leggen. Hij keek nogal nors. Uiteindelijk werden ze het erover eens dat ene Mercutio nog niets veel had gedaan en dat naar Vitruvio zullen stappen. Ofwel wist Shakespeare precies hoe Italianen heetten, ofwel waren Vitruvio en Mercutio codenamen voor ietsen of iemanden. Ofwel word ik paranoïde. Je zou na literatuurstudies eigenlijk nooit dit soort werk mogen doen.

We begonnen ons onderzoek bij mevrouw Carpentiere, hoofd van het personeel van Cavolaro. Het was een stevige dame, net in het zwart gekleed. Ze herkende ons van op de trein en sprak overdreven geëmotioneerd over haar meesteres. Typisch Italiaans, vermoed ik. Volgens haar was de wagen een Delahaye geweest, zwart, met zilver vooraan afgewerkt. Chroom, allicht. Er was een chauffeur in een piekfijn kostuum met witte handschoenen en ook een even piekfijne butler. Ze waren zogezegd door een fan gestuurd om hen naar het hotel te brengen. Cavolaro en haar meid stapten in, de rest van het personeel stapte in een volgwagen met een chauffeur die volgens Carpentiere nurks was. De volgwagen was de Delahaye uit het oog verloren in de laden-en-lossen-drukte van de ochtend en toen ze aankwamen aan het hotel, merkten het personeel pas na een tijdje dat Cavolaro daar nog niet was. Uiteindelijk lichtte het hotel de politie in.
We bedankten Carpentiere voor de moeite. Het mensen was duidelijk zeer geëmotioneerd. Er was volgens haar niemand van het personeel die meer kon gezien hebben. We bedankten dus maar voor de eer om nog een horde geëmotioneerde Italianen te ondervragen.
De Delahaye leek wel een aanknopingspunt. Aan de balie vroegen we het adres van een dealer of garage in de buurt. De ijverige bediende ging meteen aan het werk.
Intussen zag ik in de lounge een man die ik herkende uit Lausanne. Ik geloof dat hij ook in de rechtszaal aanwezig was. De bediende aan de balie wist me te vertellen dat hij monsieur Gizet heette, Fransman was en ook in de Galeria logeerde.

3. De ondervraging van de politie

We gingen ons licht eens opsteken bij de carabinieri. Geweldig toch, een politiemacht die klinkt als een vuurwapen. In Londen mogen ze niet eens vuurwapens dragen… Er was nog een verschil met de Londense politie: die Italiaanse is niet grotendeels incompetent, maar volledig incompetent. Het tonen van onze (Engelse!) licenties maakte bijzonder veel indruk op het kantoor en we werden meteen naar inspecteur Luciani gebracht, die de zaak blijkbaar behandelde.
Behandelen was nu wel een groot woord, want hij had als je het mij vraagt nog geen klop uitgevoerd. We vroegen hem naar de getuigen. Onbetrouwbaar, want van de lagere sociale klassen. We vroegen hem naar de wagen, de Delahaye. Wel, dat was zo’n punt van onbetrouwbaarheid, die lagere sociale wezens konden volgens Luciani nooit een luxewagen herkend hebben.
We bedankten hem uiteindelijk vrienden en vertrokken weer naar het hotel. Hij wist niets en was duidelijk niet van plan om snel veel te weten te komen. Ik geef toe dat ik het niet heb op flikken die te ijverig rondspeuren in een zaak waar ik ook aan bezig ben, maar flikken geen zak uitvoeren – daar heb je ook geen zak aan.

4. De Delahaye

De man aan de balie had gelukkig beter zijn job gedaan: hij had het adres van een Delahaye-dealer voor ons. Het was een groot en mooi gebouw even buiten Milaan en zag er helemaal niet als een garage uit eigenlijk. De zaakvoerder was duur uitgedost en de ontvangst was bijzonder vriendelijk. Er werden ons drank en sigaren aanboden, wat we afsloegen. We maakten hem maar duidelijk dat we niet kwamen om een wagen te kopen, maar omdat we eigenaars zochten. Daar schrok hij een beetje van, maar omdat het voor mevrouw Cavolaro was denk ik dat we de namen en adressen toch kregen. Hij benadrukte de noodzaak van discretie nogal en gaven hem natuurlijk volmondig. De drie mannen heten:

1. Gilbertio Frantio,
   
2. Arturo Faccia, en
   
3. Luigi Evecchia

Ik had gehoopt dat één van hen een kennis zou zijn van Cavolaro, maar als dat zo was wist Carpentiere het niet of zweeg ze erover. We maakten een ritje langs de adressen. Ze bezitten allemaal gigantische huizen, palazzi, en hebben allemaal hun fortuin gemaakt in de industrie.
We besloten nog eens langs te gaan bij de carabinieri, nu we namen hadden van Delahaye-eigenaars. Luciani leek niet erg gelukkig dat we die piste onderzochten. Hij benadrukte dat het allemaal respectabele burgers waren en suggereerde dat we communisten waren. De sfeer bij ons vertrek was minder positief dan toen we vertrokken.
We stapten dus maar bij de Milanese variant van The Sun binnen. De redacteur society nam ons mee naar een kantoortje. Voor 50£ wou hij heel wat opzoekwerk over de drie heren verrichten. De lire moet echt in vrije val zijn, dat iedereen hier gek is op ponden en zwitserse francs. Ik vermoed dat de overschot van ons geld na ons verblijf in Milaan niets meer waard zal zijn.

O ja, Panini vond voor ons in de bibliotheek dat ‘taduki’ een drug is uit Centraal-Afrika, die daar gebruikt wordt om trances op te wekken, ik vermoed bij medicijnmannen en dorpsoudsten. Er is nog geen wetenschappelijk onderzoek naar gedaan, maar het spul is dan ook vrijwel onbekend in het westen.

5. Oude bekenden uit Lausanne

Toen we het hotel weer binnenwandelden stootte Lenny me aan en wees met zijn kin naar een kerel. Hij stond duidelijk de ingang van het hotel in de gaten te houden. Ik herkende ‘m: ik weet zeker dat ik hem al eerder zag… in Lausanne. We liepen rustig naar binnen en gingen ons omkleden. We zaten zonder het minste spoor voorlopig, dus het schaduwen van een schaduwer zou wel eens wat kunnen opleveren, hoopte ik. Vanuit onze kamer zagen we hem vertrekken, en we gingen hem achterna. Hij stapte de Duomo binnen, en wij dus ook. Hij zat vooraan in de kerk met iemand te babbelen toen wij binnenkwamen. Lenny slenterde toeristisch naar voor in de kerk, ik slenterde toeristisch naar een zijbeuk. Helaas kwam ik daar een soort priester tegen. Een grote kerel, die bovendien slecht Engels sprak. Als ik dat soort types tegenkom, is het meestal omdat hun baas nog ‘n eitje met me te pellen heeft en moet ik mezelf enige tijd later van de voer schrapen. Vandaar dat ik vond dat ik er al bij al nog goed vanaf kwam met zijn uitleg over de kerk, het plaatselijke verval van de zeden dankzij de operatempel Scala en de algemene ondergang van de wereld door ongelovigen. Het was moeilijk om Lenny en de twee kerels in de gaten te houden terwijl hij tegen me stond te babbelen en ik lette ook niet écht op zijn uitleg. Pas nadien viel me op dat hij de Scala zo vervloekt had… in de zaak Cavolaro kan dat een aanwijzing zijn.

Onze man zijn gesprekspartner vertrok weer uit de kerk en ik herkende hem: het was Gizzet. Het begon wel héél erg toevallig te worden allemaal. Kort daarop vertrok ook onze andere man uit Lausanne en we konden hem niet onopvallend genoeg de kerk uit volgen.

In de kerk zat nog een vreemd mannetje en wat ouwe tantes. Volgens Lenny had het mannetje een kameleon zitten voederen, maar de priester wist niets meer over hem. Ik vond het maar raar. We zijn het dak nog opgeweest, dat was opengesteld voor toeristen en dat waren we uiteindelijk. Het uitzicht was redelijk indrukwekkend. De Duomo zelf ook trouwens. We gingen weer naar het hotel om te eten. Ik hoopte om daar ‘s avonds de drie Engelse dokters te spreken te krijgen. Je weet maar nooit wat je nog te weten komt. Het adres van een goed restaurantje, bijvoorbeeld.