Graafschappen en baronieën, het rechtsysteem

verberg
Een intern bericht sturen
Aan:
CC:
Onderwerp
Bericht
vet - cursief - onderlijnd - titel - link tekst - alinea - voorbeeld
verberg
Reageren op dit item
Titel
Reactie
vet - cursief - onderlijnd - titel - link tekst - alinea - voorbeeld
  Gebruik mijn ondertekening

Reacties

door Raska
mandraak, 990 / 10811
gepost: 23-10-2003
om 15u55
 Graafschappen en baronieën, het rechtsysteem
Wat voor rechtsysteem hebben die twee eigenlijk? Democratie lijkt me zo goed als onmogelijk. Maar het staat me ook niet bij als een volledige dictatuur.
------------------------------------------
Productie Lines The Movie
door DeHeld
Stamgast, 2430 / 6056
gepost: 23-10-2003
om 16u26

gewijzigd door DeHeld
23-10-2003 om 16u27

 Re: Graafschappen en baronieën, het rechtsysteem
Graafschappen en baronien zijn eigenlijk feodale bestuurlijke instellingen, een rechtbank is een juridische instelling.


Naar het einde van de ME toe liepen die twee al eens uiteen. Steden veroverden privileges en hadden een eigen rechtstelsel, gebaseerd op gewoonterecht grotendeels. In de domeinen van de adel zelf waren zij het die recht spraken, tot de centralistische organen opkomen natuurlijk.


Tenminste, als ik het zo op de keper beschouw en vanbuiten doe. Assunkill is de medievist




EDIT: democratie heeft daar ook niets mee te maken, tenzij naar het niveau van de scheiding der machten gaat (die in belgie eigenlijk niet bestaat wegens spreiding van de machtsbevoegdeden).


Michael (DeHeld) Wiesner
door Assunkill
Wandraak, 2265 / 5128
gepost: 27-10-2003
om 11u12
 Re: Graafschappen en baronieën, het rechtsysteem
goed. *schraapt keel* ik zal mijn best doen om het wat overzichtelijk uit te leggen.




1. graafschappen en baronieën zijn werkzaam geweest van ongeveer 800 tot 1800. dat is, jawel, duizend jaar, en dus echt een enorm lange periode. het spreekt voor zich dat alles daar intussentijd enorm veranderd is. fedaliteit was toen ze officieel werd afgeschaft door de Franse Revolutie niet meer dan een corrupte schim van wat ze was toen ze door Karel De Grote officieel werd ingevoerd.


2. graafschappen en baronieën werden in ongeveer heel West- en Midden-Europa gebruikt, een enorm gebied dus. het spreekt voor zich dat daar dus ook enorme verschillen in waren.


de facto waren er verschillen in recht tussen brussel en rotterdam, tussen brussel en antwerpen, russen brussel en mechelen, tussen brussel en sterrebeek en ukkel en tussen brussel en schaarbeek. maw: élke bestuurlijke grens was ook een een gerechtelijke grens.




het is quasi onmogelijk om uit te leggen hoe het dus precies zat. ik schets in heel grove lijnen hoe het hier, d.i. de nederlanden, oiv van het franse rijk en het heilig roomse rijk der duitse natie, al eens kon gaan.




1. de theorie:


we beginnen met de vorst. de facto, de koning van frankrijk, of voor het overgrote deel van de nederlanden, de keizer van het HRRDN. feodaliteit werkt ruwweg gezien als een handelscontract tussen 2 gelijken.




de leenheer, hier dus de vorst, beleent zijn leenman, bijvoorbeeld de hertog van brabant, met een stuk grond. in ruil daarvoor krijgt hij bijstand "met raad en daad".


met de grond op zich was je niets zonder de rechten erop. en er waren tientallen rechten: visrecht, jaagrecht, zaairecht, oogstrecht, gaansrecht, je kon het zo gek niet verzinnen of het bestond. in principe bepaalde de leenheer welke rechten je op die gronden kreeg.


de leenman kon op zijn beurt dat stuk grond onderlenen, en zo zelf leenheer worden van een aantal leenmannen. op die manier krijg je een piramide.




2. de praktijk


de grote vorsten zullen bijna niets te zeggen hebben, lokaal. het zijn hun grote leenmannen die "vorsten" genoemd zullen worden, en die de werkelijke macht zullen hebben. omdat de macht van een heer militair, wetgevend, uitvoerend en juridissch is, usurperen de nieuwe vorsten deze prerogatieven dus ook. dus ook rechtspraak. wie het lokaal voor het zeggen heeft, beheerst ook de rechtspraak. dat is echter met een stevige korrel zout te nemen, omdat het gewoonterecht was. dwz: recht werd gesproken zoals men het zich herinnerde, en niet zoals de heer besliste dat het was.




hou echter in het oog dat in de middeleeuwen een aantal principes heersten:




*iudicium pares: men wordt beoordeeld door gelijken. een edelman door de adel, een clericus door de clerus, maar ook: een boer door een boer, en niet door zijn heer (al kan die wel veel invloed uitoefenen).


*er waren amper geschreven rechtsbronnen. alles kwam dus van overlevering. dit stelde echter weinig problemen omdat:


*er zelden getwist werd over de feitelijkheid van een misdaad: ofwel werd iemand op heterdaad betrapt en was het zeker dat hij iets wel of niet gedaan had. in geval van onzekerheid was er het godsoordeel. de rechters moesten dus bepalen wat de strafmaat was, en niet of er gestraft moest worden of niet.


*beroep was quasi onmogelijk, er bestonden immers geen hogere rechtbanken (een rechtbank voor de adel stond niet hoger dan die voor de 3de stand). enkel bij procedure-fouten kon er een soort beroep aangetekend worden. door de tijd gaan bijvoorbeeld stadrechtbanken zich superieur opstellen aan die van dorpen rondom en wordt beroep langzaam mogelijk.


*rechtbanken zijn niet permanent, maar worden per geval samengeroepen.


*voor verschillende soorten recht bestaan verschillende soorten rechtbanken. het recht om grond te bewerken en doorgang te verlenen zijn allebei heerlijke rechten. geschillen komen dus voor een heerlijke rechtbank. ruzies over lenen en leencontracten horen thuis in het feodaal recht, en komen dus voor een feodale rechtbank.




in de hele evolutie van het recht spelen een rol: opkomst van het schrift en de ambtenaren, opkomst van de steden, spanningen tussen feodalisering en feodalisme, in principe elke maatschappelijke ontwikkeling.




ja, u hebt het al door, dit is gruwelijk ingewikkelde maar ook erg interessante materie. voor de freaks: volg als vrij student de lessen "instellingen van de middeleeuwen"




wie een eigen wereld creëert kan een beetje zijn zin doen: alle mogelijke varianten waarin bovenstaande opmerkingen zijn grofweg zijn verwerkt hebben ooit ergens bestaan of hádden kunnen bestaan.



Walk The Night Alone
door Raska
mandraak, 1010 / 10811
gepost: 27-10-2003
om 12u53
 Re: Graafschappen en baronieën, het rechtsysteem
Bedankt
------------------------------------------
Productie Lines The Movie
door sareth
webslaaf, 3449 / 6375
gepost: 27-10-2003
om 15u40
 Re: Graafschappen en baronieën, het rechtsysteem
en in een artikeltje, porfavor ?


groetjes,
benjamin aka sareth
door DeHeld
Stamgast, 2459 / 6056
gepost: 27-10-2003
om 17u48
 Re: Graafschappen en baronieën, het rechtsysteem
Tussen 800 en 1800 even relativeren, vanaf de Bourgondiers en a fortiori onder de Habsburgers begon men aan een centralisatie en de facto dus een uitholling van de lokale macht. Het verplichte codifieren van gewoonterecht en invoeren van beroepsinstanties evenals het reserveren van bepaalde misdrijven voor de centrale gerechtshoven zijn dergelijke trucs, dit even als aanvullende opmerking bij mijn waarde confrater die zoals je ziet veel meer van die materie kent dan ik


Michael (DeHeld) Wiesner
door Assunkill
Wandraak, 2269 / 5128
gepost: 31-10-2003
om 13u55
 Re: Graafschappen en baronieën, het rechtsysteem



Tussen 800 en 1800 even relativeren, vanaf de Bourgondiers en a fortiori onder de Habsburgers begon men aan een centralisatie en de facto dus een uitholling van de lokale macht. Het verplichte codifieren van gewoonterecht en invoeren van beroepsinstanties evenals het reserveren van bepaalde misdrijven voor de centrale gerechtshoven zijn dergelijke trucs



vanaf habsburgers zou ik dan ook niet meer over de middeleeuwen spreken, omdat dat in principe zo'n beetje de aanzet is van de grote en rijke vorsten en het absolutisme. feit is wel dat het feodale systeem toen niet werd afgeschaft, in theorie bleef dat nog steeds in voege. maar zoals hoger gesteld, het was maar een corrupte schim van wat het ooit geweest was. desalnietelmin speelde het nog een grote rol. er bestaan namelijk allerlei vreemde statuten voor semi-onafhankelijke lapjes grond en steden.




prof. Van Ermen (Feodaal-heerlijke verhoudingen en territoriale patronen in het middeleeuwse hertogdom Brabant (12de-14de eeuw) met bijzondere aandacht voor de regio Leuven, Leuven 1989, 6 delen), die niet bij iedereen even populair is maar hoe dan ook dé specialist is van feodaliteit in de nederlanden is, haalt graag voorbeelden aan van huidige gemeentegrenzen die bepaald werden door het feodale systeem van eeuwen geleden, eventueel in combinatie met de kerkelijke territoriale indeling. toegeven, het is zijn stokpaardje, maar de man kent er echt wel wat van.




dat betreft althans de bestuurlijke indeling. hoe het met het rechtsysteem zat weet ik niet zoooo goed. vast staat dat de verschriftelijking en het administratiever worden in het voordeel hebben gespeeld van lui zoals de koning van frankrijk en de habsburgers, die idd macht begonnen te centraliseren. vanaf dan begint gewoonterecht langzaam te verdwijnen en komen er centrale instellingen.



Walk The Night Alone

naar boven