Thorgal is een reeks die zich op het eerste zicht moeilijk laat plaatsen. Het gaat over vikingen en het speelt zich af in onze echte wereld. Daarom zou je het onderbrengen bij historische verhalen, maar dat is het langs geen kanten. Er zijn ruimteschepen en verre beschavingen mee gemoeid, maar science-fiction is het ook niet. Omdat de goden en het bovennatuurlijke overheersen over de hele reeks is het meest logische om ze bij de fantasy te catalogiseren. Maar goed, er zijn evenveel felle voorstanders van Thorgal als er tegenstanders, dus m'n volgende bespreking gaat waarschijnlijk iedereen tegen de schenen trappen. Want volgens mij is Thorgal een meer dan degelijke reeks die duidelijke dieptepunten kent, maar ook toppers. Laten we er dan maar aan beginnen...
Na een felle storm vinden Leif Haraldson en zijn vikingen een vreemdsoortig vlot waar een kind in zit. De vikingen weten niet waar het vandaan komt en Leif neemt het onder zijn hoede. Hij noemt het onbekende kind Thorgal Aegirsson, naar de god van de storm. Thorgal groeit op bij de vikingen, eens volwassen trekt hij weg bij de vikingen naar een eenzaam eiland, samen met zijn vrouw Aaricia, de dochter van de vikinghoofdman Gandalf de Gek. Het gezin wordt later op nog aangevuld met Jolan en Wolvin, maar dat leid ons misschien al te ver.
Throgal is bijna volledig chronologisch, met een paar uitzonderingen. Het sterrenkind (nr. 7) en Aaricia (nr. 14) handelen over de jeugd van Throgal en Aaricia, maar ze staan los van de rest van het verhaal. Omdat de reeks chronologisch is zal ik ze maar chronologisch afhandelen.
Eerst een ruw overzicht: De reeks Thorgal kent een moeizaam begin, een serieuze topper in het midden en een langzaam aftakelend einde, met helemaal op het einde terug een opflakkering. Omdat ik geen plaats heb om elk verhaal uit de doeken te doen en jullie daarmee toch maar zou vervelen ga ik dat ook niet doen. Maar ik wil er toch iets verder op in gaan.
Wel, in de eerste drie albums trekt Van Hamme, de scenarist van Thorgal, overduidelijk de kaart van de Fantasy, af en toe gecombineerd met een scheut sciencefiction. Nummers 1-3 zijn een degelijk begin van de reeks ware het niet dat Rosinski de reeks vreselijk inkleurt.
Dan kabbelt het wat voort tot Alino� (nr. 8). Daartussen verschijnt ook het sublieme 'De schaduwen voorbij' (nr.5) die ik een van de beste albums van de reeks vind. En dan komt Thorgals echte piekmoment. Je kan steen en been klagen over de reeks en afkraken hoe je wil. Maar doe het dan niet op 'De boogschutters' (nr.9) en de tetralogie van 'Het Land Q�' (nr10-13)
Ben je geen fan van Thorgal lees dan toch op zijn minste deze vijf delen. De karakters die hier worden ingevoegd vind ik stuk voor stuk pareltjes: Boomvoet, Kriss van Valnor en vooral niet te vergeten: Tjal.
Daarna schrijft Van Hamme nog wat op zich staande verhalen die lang niet slecht zijn (nrs. 14-18)
Met de onzichtbare vesting (nr.19) komt er een heel belangrijk keerpunt in de reeks die loopt tot 'De Kooi' (nr.23). Met De kooi duikt de reeks naar een dieptepunt met drie brakke delen (nr.24-26) van Thorgal die met zijn gezin op reis gaat op zoek naar het grotere geluk. In deze drie albums zitten heel veel goede idee�n en ook het betrekken van de andere beschavingen zoals de Grieken is een heel goed idee. Maar de dingen worden niet goed uitgewerkt en Van Hamme maakt in mijn ogen een onvergefelijke fout door Atlantis er in deel 26 bij te betrekken.
Dan kruipt de reeks terug uit zijn as omhoog. Met 'De barbaar' (nr.27) en 'Kriss van Valnor' (nr.28) komt Thorgal terecht in de Romeinse beschaving, de verhalen worden terug beter en af en toe zijn er zelf terug verrassende plotwendingen. Er zijn nog altijd een paar negatieve kanten aan de laatste twee albums, zo is 'de barbaar' eigenlijk maar een doorslagje van het veel veel betere 'de boogschutters' maar ze zijn te verwaarlozen.
De personages in Thorgal zijn allemaal goed gevonden. Vaste karakters zoals Thorgal en Aaricia verliezen zich misschien iets te vaak in moralistische praat, maar dat heeft ook zijn charmes. Jolan en Wolvin, de kinderen van Thorgal zijn mooi, alleen wordt er met Wolvin bitter weinig gedaan, het meisje bezit meer potentieel, maar waarschijnlijk is dat voor de volgende delen.
Kriss van Valnor is een perfect karakter om conflict uit te lokken en is het prototype van een 'femme fatale', maar dan een die zover mogelijk van mannen weg blijft. Alleen haar liefde-haat relatie met Thorgal is er af en toe een beetje bij gesleept en onnodig vervelend. Dan hebben we Boomvoet, Tjal, Tantaloc, Tjazhi en een hele reeks hele goede nevenkarakters die de reeks meer kleur geven.
Rosinski en Van Hamme tonen in deze reeks wat ze kunnen. Van Hamme kan inventief uit de hoek komen, maar kan ook vervallen in clich�s. Hij speelt met tijdreizen als een klein kind met een blokkendoos: de toren valt af en toe om, maar over het algemeen verdient hij een pluim.
Ook Rossinski tekent goed, maar hij laat naar het einde van de reeks meer en meer steekjes vallen. De tekeningen durven soms slordig worden. Dat is een van de minpunten die ik op het einde wel steun, maar het mag je er niet van weerhouden om reeks te lezen.
Thorgal is geen diepgaande lectuur, maar daarom niet noodzakelijk slecht. Je amuseert je er mee en later herlees je de verhalen wel meerdere keren, zeker de oudere delen in de reeks.
Er gaan geruchten dat ze de reeks gaan stopzetten en dat Van hamme zich gaat toeleggen op zijn andere reeksen. Er komen nog twee delen en dan is het gedaan. De spin-off die zou komen handelt over Jolan en Wolvin en Rosinski tekent die verder. Zij het met een andere tekenstijl. De stijl die hij ook in 'Sarbek' en 'Western' heeft gebruikt: meer geschilderd en minder klinisch.
Dat ze de reeks moeten gaan stopzetten spreek ik niet tegen. Alles wat met Thorgal kon gedaan worden is naar mijn inzien gedaan. Maar de reeks is en blijft de moeite. Het gat dat nummers 23-26 hebben geslagen mag genegeerd worden. Nummers 9 tot 13 moet je gewoon lezen en de rest van de reeks raad ik ook aan, zij het met niet zoveel klem. De eerste albums van Thorgal (1-11) kaapten doorheen de jaren tientallen belangrijke prijzen weg, prijzen die ze allemaal verdient hebben volgens mij.
Nog een laatste weetje: van de 'Het land Q�' tetralogie is een integrale versie uit, maar die is enkel in het Frans uitgegeven.
Tekenaar: Rosinksi
Scenarist: Jean Van Hamme
Uitgeverij: Le Lomard
Site over Thorgal
Achteromkijken is zinloos Thorgal. Het waren maar gezichten. Gezichten en namen die je nu al vergeten bent.