Ik was zelf nog maar negen toen de strip werd uitgebracht en ik was me dus nog niet goed en wel bewust van de burgeroorlog in Joegoslavië, maar ik kan me voorstellen dat dit one-shot, zoals ze dat noemen, behoorlijk wat politiek stof heeft doen opwaaien. Sarajevo-tango is geschreven en getekend door Hermann (De bloedbruiloft, Jeremiah,...) en het is een pure aanklacht op de manier waarop het Westen op de oorlog aldaar heeft gereageerd (of reageerde) en ook regelrechte aanval naar Boutros-boutros Gali (VN-secretaris ten tijde van de oorlog). Daarbovenop is de strip ook opgestuurd naar een indrukwekkend lijstje gezagshebbers over de hele wereld: alle staatshoofden en regeringsleiders van EU landen zoals Albert II, koningin Beatrix, Wim KOk en Jean Luc De Haene, een rits permanente vertegenwoordigers, Bill Clinton, de Paus, een hoop legeraanvoerders, de voltallige veiligheidsraad, Al Gore Junior, Milosevic zelf, het rode kruis, amnestie international,... Je snapt het plaatje wel. De eerste pagina is volledig gewijd aan het opsommen van de dikke honderd geadresseerden. Toch zegt Hermann niet naïef te zijn: hij verwacht niet dat zijn album iets aan de werkelijkheid kan veranderen. Wat ook interessant is, is dat hij het album heeft getekend nadat een goede vriend is omgekomen in het oorlogsgebied. Je kan dus al raden dat het werk niet altijd even objectief is (nooit eigenlijk).Hermann is nog bitterder en agressiever tegenover de mensheid in het algemeen dan gewoonlijk en hij is ook niet vies van de nodige portie symboliek. Zo vind ik zelf de vermandende, boze vinger van Boutros-boutros Gali die als luchtballon over het oorlogsgebied vliegt en gewoon wordt genegeerd of wordt neergeschoten door de oorlogsvoerders een prachtige vondst. Het Westers gezin wordt afgebeeld als kuddedieren en voetbalgekken en de nieuwslezer die plichtbewust praat over 'we zullen wel eens een oplossing zoeken' ziet zijn tekst na een tijd veranderen in een zinloos gekakel. En niet te vergeten Gali die de tango danst op een tekst gekregen van de verschillende Westers regeringen.
Hermann is een misantroop ten voeten uit en dat laat hij dan ook duidelijk merken in de inleiding en op het einde van zijn verhaal.
Dit alles geeft wel tot gevolg dat je het gevoel krijgt dat het verhaal ondergeschikt is aan de aanklacht. En ergens is dit gevoel wel waar. Het is vooral de symboliek en in mindere mate het verhaal waar je moet op letten. Hermann tekent goed, al hebben alle hoofden van de personages een echte "Hermannkop" waaraan je de tekenaar van mijlenver kan herkennen.
Het hele verhaal wordt natuurlijk een stuk indrukwekkender als je het leest in Kroatië, een land van ex-Joegoslavië. Dan wordt het echt des te interessanter, zeker als de stripbeelden angstwekkend overeen komen met de kapotgeschoten school- of theaterzaal die in het echt voor je staat. Als je dan in gebroken Engels met de mensen begint te praten en je hoort alleen maar gruwelverhalen over de oorlog dan weet je dat Hermann niet overdrijft en dat hij ergens toch wel juist is met zijn soms wel groffe en harde symboliek.
Het is geen strip die je leest als ontspanning, maar echt iets dat je moet lezen als een politiek heel geladen strip.
Tekenaar: Hermann
Scenarist: Hermann
Uitgeverij: Vrije Vlucht
- We moeten een nieuwe protestbrief schrijven naar je-weet-wel-wie.
- Naar de Serviërs? Is al weg! Ik heb er nog 'n stapel liggen! Kost niks!
- Misschien vegen ze er hun...weer mee af
- Natuurlijk, maar de massa heeft ook recht op illusies...carrie
- En nu?
- En nu? Fonograaf! Tango!