Het Rad des Tijds
schrijver: Robert Jordan (USA)
uitgeverij: Luitingh
vertaling eerste 9 delen: Jo Thomas en Johan-Martijn Flaton
vertaling 10e deel: Johan-Martijn Flaton, Lia Belt, Neven Curlin en Sandra van de Ven
Het verbaast me dat bovengenoemde bestseller op deze pagina ontbreekt, want het is een boek waaraan geen enkele fantasy-liefhebber voorbij kan gaan, al was het alleen maar om de omvang. Tot nu toe 10 delen (elk 600-900 bladzijden) en een aparte proloog. Bovendien hebben bewonderaars er nog een rijk geïllustreerd voorlopig compendium aan toegevoegd, dat alleen in het Engels te krijgen is.
'The Lord of the Ring' van Tolkien en 'Earthsea' van Urula LeGuin waren voor mij de toppen van de fatasyliteratuur, daar heb ik inmiddels 'The Wheel of Time' aan toegevoegd. Twee trilogieën en een boek dat volgens mij wel 15 delen kan beslaan. Niets erger dan je publiek vervelen. Robert Jordan heeft me, na pakweg 7.000 bladzijden, geen moment verveeld. Laat ik het positiever uitdrukken: 7.000 bladzijden hebben me zo geboeid, dat ik regelmatig bij de boekhandel informeerde wanneer het volgende deel uitkwam.
Op de achterzijde van de 10 delen is het volgende te lezen:
Met 'Het Rad des Tijds' schiep Robert Jordan een van de machtigste fantasy-verhalen van deze eeuw. In omvang, reikwijdte en ambitie is het met vrijwel niets te vergelijken. Het epos heeft wereldwijd miljoenen fans. (Dat is gemakkelijk op het internet te verifiëren.)
Dit alles lijkt me genoeg reclame, maar waar gaat het nu eigenlijk over? Kunt u zich voorstellen dat het mij moeite kost om 7.000 bladzijden in een resumé samen te vatten? Ik ga het toch proberen.
Vergeet de wereld waarop wij wonen! De werkelijkheid is heel anders dan u altijd gedacht had!
Er is een Schepper die de tijd heeft geschapen in de vorm van een weefgetouw, waarvan het gigantische wiel eindeloos draait. Het weefsel bevat de draden van alle fysieke en fysiologische processen (inclusief onze levens) binnen de gehele kosmos, parallelle universums en alle dimensies die de werkelijkheid kent, tot visioenen en dromen aan toe. Het Rad weeft de draden volgens een stramien of het Grote Patroon waarin het hele bestaansgebeuren is vastgelegd. Het wentelen van het Rad is de tijd. De zes spaken van het Rad staan elk voor zeven Eeuwen, waarvan de tijdslengte niet vaststaat en niet vergelijkbaar zijn met 100 aardse jaren. Toekomst en verleden gaan door het draaien van het Rad in elkaar over. Alles wat is is al geweest en alles wat is moet weer worden. De werkelijkheid gaat de kennis, het begrip en zeker de herinnering van de mens te boven. Het begrip geschiedenis is hoogstens te relateren aan de wenteling van een der zes spaken, verder is geschiedenis een woord zonder betekenis.
Elke Eeuw heeft zijn eigen unieke stramien, het Patroon van de Eeuw dat bepalend is voor de werkelijkheid zoals een mens, een volk, een mensheid die ervaart. Hoewel dat Patroon van de Eeuw vastligt, kunnen er in zeer uitzonderlijke gevallen door zeer uitzonderlijke zielen wijzigingen worden aangebracht. Deze zielen, wiens handelen het Patroon van de Eeuw beïnvloeden, worden ta'veren genoemd.
Het Rad, dat eindeloos doordraait, ontleend zijn kracht aan de Ware Bron. Uit de Ware Bron, waarvan de existentie wellicht samenvalt met de Schepper, kan de Ene Kracht worden geput, die noodzakelijk is om de werkelijkheid te doen voortduren.
De werkelijkheid kent vele werelden met verschillende dimensies en over een van die werelden gaat dit boek.
Behalve het Rad des Tijds en de Ene Ware Kracht bestaat de Duistere. De mensen kennen de aard en de betekenis van de Duistere niet, maar deze wordt (net als de Schepper) altijd als mannelijk gezien. Toen het Rad in beweging werd gezet, werd de Duistere door de Schepper buiten de tijd en de werkelijkheid geplaatst. Dit laatste is altijd door de mensheid zo gesteld, maar niemand weet waar die kennis op gebaseerd is.
De Ene Ware Kracht bestaat uit twee componenten of supplementen: saidin en saidar, respectievelijk de mannelijke en vrouwelijke component. Onder de mensen zijn er mannen en vrouwen die kunnen putten uit de Ware Bron en dus gebruik kunnen maken van de Ene Ware Kracht. Het toepassen van de Ene Ware Kracht wordt geleiden genoemd. Geleiders en geleidsters beschikken over fantastische vermogens en zijn tot grootse werken op velerlei terreinen in staat, vooral wanneer mannen en vrouwen samenwerken. Geleiders en geleidsters heten Aes Sedai, wat dienaars of dienaressen betekent.
In een ver verleden waarin de mensheid door toedoen van de Aes Sedai de wereld tot een paradijs had gemaakt, waar ziekten en misdaden waren uitgebannen, begon de trots van sommige Aes Sedai in overeenstemming met hun steeds grotere prestaties te groeien. Niet tevreden met de mogelijkheden die hen ter beschikking stonden, zochten zij wegen om te ontsnappen aan hun beperkingen en ontdekten een zwakke plek in het Patroon waar een vorm van energie werd vastgehouden. Deze Aes Sedai besloten bij die zwakke plek een gat te maken om de energie te bereiken. Door dit gat, de Bres geheten, zag de Duistere kans de wereld te beroeren. Hoewel de Bres niet groot genoeg was om de wereld te betreden, was zijn aanraking genoeg om het kwaad in de mens los te laten en alles wat de Aes Sedai bereikt hadden te vernietigen. Bovendien was het een kwestie van tijd voor de Bres groot genoeg was om de Duistere in staat te stellen, de heerschappij over de wereld te verkrijgen en de mensheid voor eeuwig te knechten.
Chaos, oorlog en anarchie dompelden de wereld in ellende. Moord, verkrachting, verraad, marteling en roof werden gemeengoed waar dat eerder onbekend was. De volgelingen van de Duistere en zij die niet voor hem wilden buigen, vormden de partijen op een enorm slagveld, beide aangevoerd door Aes Sedai. Lews Therin Telamon, een van de krachtigste geleiders, verzamelde een leger van getrouwe mannelijke Aes Sedai. Deze strijdmacht trok op naar de Bres en wist deze te dichten. De Duistere was daardoor voorlopig buiten spel gezet, maar niemand wist hoelang de aangebrachte zegels (of sloten) het zouden houden.
Voordat het laatste zegel was geplaatst slaagde de Duistere erin Saidin, het mannelijke deel van de Ene Ware Kracht, met zijn kwaad te besmetten. De gevolgen deden zich spoedig gelden. Alle mannelijke Aes Sedai werden op den duur met waanzin geslagen, waarbij zij overgingen tot vernietiging van alles wat eerder gespaard was gebleven. De ontaarding was zo groot dat de vrouwelijke Aes Sedai ertoe over gingen, al hun mannelijke collega's in een zo vroeg mogelijk stadium te stillen. Bij het stillen werden de mannen die de gave van het geleiden bezaten, afgesneden van de Ware Bron, wat bijna altijd leidde tot een vroege dood. Na verloop van vele jaren waren er geen mannelijke Aes Sedai meer in leven en zo gauw er een ontdekt werd, kwamen de vrouwelijke Aes Sedai hem stillen. Tenslotte was de gedachte aan een mannelijke geleider alleen al een gruwel en had de term Aes Sedai alleen nog maar betrekking op vrouwen.
De wereld is veranderd. Het is misschien 3.000 jaar geleden sinds Lews Therin Telamon de Bres gedicht heeft. Vrouwen zijn de enige die nog kunnen geleiden. Ook al zijn hun mogelijkheden een zwakke afschaduwing van het verleden, de macht berust in hun handen. Geleidsters zijn meestal hooghartige vrouwen, die als een aparte kaste boven het gewone volk verheven zijn. Dit fenomeen heeft geleid tot een matriarchale wereld, waarin mannen meestal weinig in te brengen hebben.
Terwijl de dreiging van de Duistere de wereld in haar greep houdt, zijn de volkeren van elkaar vervreemd, is de kennis verminderd en bevindt de mensheid zich in een fase van aftakeling. De voorspellingen zijn het enige wat de mens als hoop is gebleven.
Rhand Altor, een jonge schaapherder, gaat met zijn vader op weg om in het naburige dorp appelwijn te leveren voor de herberg. Hiermee begint een geweldig epos waarvan het einde nog niet in zicht is.
Liefde en haat, trouw en verraad, geweld en vriendelijkheid, alle menselijke emoties, naast intelligentie en domme kracht spelen een rol in een verhaal dat in fantasie en spanning zijn weerga niet kent.
Waarschuwing! Hoewel het hier niet om diepzinnige of moeilijke lectuur gaat, is het verhaal zo complex dat de schrijver aan elk deel een uitgebreid lexicon heeft toegevoegd. Helaas zijn daarbij de personen op achternaam gerangschikt, terwijl in het boek bijna alleen de voornamen worden gebruikt. Gezien het grote aantal deelnemers in deze geschiedenis, is dat allesbehalve slim te noemen.
Morihei
|
|
|
|
login | registreren | FAQ | menu verklappen
|