Een van de klassiekers in de fantasy, en een van de grotere voorbeelden voor vele fantasy schrijvers: Frank Herbert. Deze schrijver schreef letterlijk geschiedenis door het schrijven van dit boek: Dune. Plot: Paul Atreides is de 15jarige zoon van hertog Leto Atreides en van Lady Jessica. Deze twee zijn in alles behalve in naam getrouwd.
De Familie Atreides heeft de planeet Arrakis opgekocht, omdat daar zich veel spice (=levensverlangende drug, en essentieel voor ruimtereizen en nog meer ongein) zou bevinden. Dit is zeer veel geld waard. De situatie is dat deze planeet is opgekocht van de grote rivalen van de Atreides, namelijk de Harkonnens. Het blijkt een set-up te zijn. Hierdoor wordt de familie gevangen genomen.
De hertog kan niet ontsnappen, zijn zoon en de moeder van zijn zoon wel. Zij vlugten naar een gebied in de woestijnen, waar zij worden opgenomen in een clan Fremen, de woestijnbewoners van dit land.
Kenmerken van het boek:Het goede van dit boek is dat de nog onervaren familie Atreides, samen met hun leger en wacht, zich vestigen op de woestijnplaneet Dune (heuvel, zoals Arrakis ook genoemd wordt). Zo zijn er grote verschillen tussen de Fremen en de familie Atreides (of wat er van over is) en de Fremen, die de waarde van water boven alles stellen.
Zo vraagt een Fremen op een gegeven moment aan Paul:"Wat is dat, verdrinken?". Wanneer Paul verteld dat dat het niet kunnen ademen omdat je je onder water bevindt betekent, zegt het meisje:"Dat lijkt me pas een mooie dood...."
Wat ook vooral meespeelt is de Bene Gesserit. Dit zijn een groep mensen die niet afhankelijk zijn geworden tegen de machines. Men moet hiervoor een aantal testen afleggen. Zij hebben de mogelijkheid om hun stem te vervormen waardoor mensen gedwongen te zijn te doen wat men hen verteld te doen. Paul's moeder is ook zo'n Bene Gesserit, en normaal gesproken mogen deze vrouwen dochters krijgen.
Paul's moeder hoopte dat Paul mogelijk de Kwisatz Haderach (een mannelijke Bene Gesserit met onmenselijke krachten) is. Deze vreemde krachten die zowel Jessica als Paul bezitten, maakt hen beiden zeer gevreesd.
Met andere woorden: het boek gaat over de botsingen tussen verschillende culturen en over corruptie en eerlijkheid. Die botsing wordt vooral veroorzaakt door het leven op een woestijnplaneet. De waarde van water is daar onschatbaar, en ook hierin ligt de kracht van Herbert.
Over de schrijver: Herbert gebruikt een alwetende persoon als schrijftaal. Hierbij is het wel zo dat je de gedachten meekrijgt van de verschillende hoofdpersonen, zodat je wel alle ins en outs mee krijgt. Ook qua emoties is Herbert een goede schrijver. Door de gedachte dat Bene Gesserit heksen zijn, ontstaat er, op het moment dat de verrader (ene Dr. Yueh) de duke en zijn familie gevangen laat nemen, voor de overige leden van de familie (of beter gezegd: dienaen) het gevoel dat de heksen van de Bene Gesserit er weer achter zitten. Met name in het begin van het boek speelt het vertrouwen en de argwaan mee in de emoties van de karakters.
Frank Herbert heeft een vlotte schrijftaal, alhoewel hij nog wel in detail treedt. Ik lees op dit moment het engelse boek, en ik moet zeggen dat dit me vrij aardig afgaat.
Wat ik persoonlijk zowel een nadeel als een voordeel vind, is het gebruik van vele vreemde woorden. Vooral in het begin is dit vrij vervelend, omdat je constant naar de Appendix terug moet grijpen, om er weer achter te komen wat een Muad' Dib of ander dergelijk taalgebruik betekent. In het begin is dit vrij frustrerend, later heb je deze niet meer nodig.
Oordeel: Een dikke 9, en een van de hoogste plaatsen op mijn boekenranglijst, zoniet de hoogste. Van dit boek wordt vaak gezegd:"Wat Tolkien voor de fantasy heeft gedaan, heeft Herbert voor de sf in de moderne tijd / toekomst gedaan". Ik kan niks anders dan me hierbij volmondig aansluiten (alhoewel ik persoonlijk Tolkien z'n beschrijvingen vooral in het derde boek nogal langdradig vind worden, maar das natuurlijk weer te off-topic).
Dus: een aanrader eerste klasse
EDIT: owja, allicht dat deze recensie niet echt logisch opgezet, op sommige punten onduidelijk etc is. Gelieve dan commentaar toe te voegen, opdat ik deze recensie zo kan schrijven dat dit boek de lof verkrijgt die het verdient.
Laatste edit: opmerking van Foedsjijama toegevoegd over de extra mogelijkheden van spice. Ik heb de mogelijkheden van de bene Gesserit er effe niet bijgezet, anders wordt het helemaal onoverzichtelijk.