Patrick Rambaud, la bataille (of, in het Engels, the battle)
Patrick Rambaud vond in de jaren negentig een pak aantekeningen die Honoré de Balzac van een veldslag had verzameld. Kwam de 19de eeuwse Fransman er niet toe om die in een roman te verwerken, Rambaud slaagde daar wel in. Bijna alle details die in het verhaal vermeld worden zijn gebaseerd op (auto)biografieen en ander historisch verantwoord materiaal.
De handeling is de slag bij Aspern en Essling op 21-22 mei 1809. Napoleon is op het hoogtepunt van kunnen en eigenwaan, maar wordt moet nu voor de eerste keer het veld ruimen. Hij heeft in zijn aanvoerlijn naar het slagveld namelijk een lange pontonbrug opgenomen en wanneer de Oostenrijkers die weten te saboteren gaat de overwinning, die zo dichtbij was, aan zijn neus voorbij.
Het boek is keurig opgebouwd. Zo zie je door de ogen van militairen van lage rang de barre, barre omstandigheden op het slagveld. Op het laatst van de strijd moeten bijvoorbeeld al zwellende paardenlijken verzameld worden om bouillon van te trekken. Buskruit moet maar volstaan als smaakmaker. Ook de geneeskunst die achter de linies werd bedreven is in detail beschreven. Het is geen effectbejag, maar gewoon een nuchtere, of eerder ontnuchterende, weergave van wat er echt gebeurd is. Toch nog niet een verslag voor overgevoelige mensen.
De strategie is goed te volgen door de ogen van de generaals en maarschalken, maar misschien nog het best door die van de verbindingsofficiers. Die draven af en aan en uit hun orders leid je het verloop van de strijd af.
Grote vraag is natuurlijk hoe de spreekwoordelijk megalomane keizer op zijn verlies reageert. Hier gebruikt Rambaud heel gewiekst het van rollenspel bekende 'show, don't tell'. De gedachtegangen van Napoleon blijven verborgen; alleen zijn woorden en handelingen zijn beschreven. Uit de heel, heel beperkte aandacht die dat in het boek krijgt doemt toch een beeld van een vreselijk complexe man op. Of, zoals Honoré de Balzac zijn intentie omschreef: de lezer in zijn leunstoel, "...alles laten zien, en voelen, in elk gewricht van dat machtige lichaam, Napoleon, die ik niet zal tonen, of van wie ik alleen een vliedende schim zal laten zien wanneer hij op het eind van de dag in een boot de Donau oversteekt!"
Het doel van het hele boek:"Op de eerste bladzijde dreunen de kanonnen; op de laatste vallen ze stil. Je leest door de rook, en, wanneer je het boek dichtslaat, moet je alles intuitief gezien hebben en moet je in staat zijn om je je de slag te herinneren alsof je er ooggetuige van bent geweest."
Hoewel de kanonnen, door de redelijk lange introductie van de agonisten, pas ver na de eerste bladzij klinken, is deze intentie redelijk verwezenlijkt.
Hoewel het boek niet direct met rollenspel te maken heeft, geeft het wel inzicht in de militaire strategie in de vroege 19de eeuw, in de gemoedsgesteldheid van soldaten en dan nog een briljante karaktertekening van een briljante man. Mocht ik de delen twee (die speelt bij Moskou) en drie (op Elba) nog kunnen opsnorren ergens, dan zal ik die zeker niet laten liggen. Ook de literatuurlijst achterin is tot jachtgebied verklaard, hoewel ik het meeste niet zal kunnen lezen, aangezien ze nooit vertaald schijnen te zijn.
Dworin
|
|
|
|
login | registreren | FAQ | menu verklappen
|